SAT - Sennacieca Asocio Tutmonda

Deklaracja 93. Kongresu SAT

Pŝemek — 2020-08-01T07:48:14Z

93. Kongres SAT, który zorganizowano w Internecie w dniach 26–31 lipca 2020 r.:

– wzywa członków SAT oraz postępowe siły do tego, żeby już teraz zacząć wyciągać niezbędne wnioski z kryzysu wywołanego przez koronawirusa, w celu odwrócenia aktualnych zagrożeń związanych ze zdrowiem, ograniczeniem praw obywatelskich i pracowniczych, prawem do informacji itp.;

– wyraża solidarność z ludźmi z całego świata dotkniętymi pandemią, chwali i dziękuje pracownikom służby zdrowia oraz wszystkim, którzy umożliwili codzienne życie w społeczeństwie swoją niezbędną, niestrudzoną pracą, a także współczuje rodzinom, które straciły bliskich w wyniku pandemii;

– w obliczu rozprzestrzeniania się chorób odzwierzęcych, stwierdzając, że kapitalizm wymaga wzrostu konsumpcji, w tym zwierząt, wyraża nadzieję, iż ludzkość odnajdzie równowagę jako część natury, co wymaga drastycznego ograniczenia konsumpcji produktów pochodzenia zwierzęcego;

– stwierdza, że w czasie pandemii najbardziej cierpi klasa robotnicza oraz mieszkańcy krajów mniej rozwiniętych, a także wymaga, aby za dążenia do wyjścia z kryzysu zapłaciła klasa kapitalistyczna, która w ostatnich latach zgromadziła ogromny majątek;

– wymaga następnie, aby pracownicy chronieni byli bezpiecznymi warunkami pracy dla zapobiegania dalszego rozprzestrzeniania się koronawirusa, zaś uchodźcy byli ewakuowani ze zbyt gęsto zamieszkałych, prowizorycznych obozów;

– wzywa Światową Organizację Zdrowia, rządy krajowe, naukowców i specjalistów całego świata do aktywnej współpracy w celu jak najszybszego pokonania pandemii;

– wspiera feminizm oraz ruchy społeczne i polityczne, które walczą o prawa kobiet i dziewczynek cierpiących prześladowanie, biedę i dyskryminację na całym świecie;

– wzywa do obrony rozdziału państwa od kościoła na całym świecie;

– wzywa do obrony wolności sumienia przed wszelkimi dogmatami na całym świecie;

– potępia faszystowski, niekompetentny reżim Rodrigo Duterte, prezydenta Filipin, oraz wspiera ruch demokratyczny w jego długotrwałej walce w tym kraju;

– wspiera ruch na rzecz praw człowieka w Hong Kongu i sprzeciwia się nowemu prawu dotyczącemu bezpieczeństwa narodowego w Chinach, wykorzystywanemu do uciszania krytyki;

– odnośnie do zbliżających się wyborów prezydenckich na Białorusi wzywa władze tego kraju do poszanowania obywatelskiego prawa do demokratycznych wyborów bez prześladowania opozycji;

– proponuje, by SAT dołączył do kampanii Światowego Związku Esperantystów na rzecz pokoju, powiązanej z jubileuszem Organizacji Narodów Zjednoczonych;

– wymaga, żeby żaden kraj na świecie nie udzielał innym państwom prawa do stacjonowania garnizonów wojskowych w państwach trzecich, lub w nich interweniował;

– stwierdza, że od wielu miesięcy na greckiej wyspie Samos przetrzymuje się 6 tysięcy uchodźców, w związku z czym wzywa europejskich decydentów do tego, by jak najszybciej podjęli decyzję o przyjęciu tych uchodźców w swoich krajach.

Deklaracja 92. Kongresu SAT w Barcelonie, 2019

Pŝemek — 2019-08-16T10:04:48Z

92. Kongres SAT zorganizowany w Barcelonie w dn. 4-11 sierpnia 2019:

– biorąc pod uwagę sytuację w Katalonii w ostatnich latach wyraża swoją troskę o to, że walka prowadzona pomiędzy dwoma nacjonalizmami może szkodzić podstawowym prawom człowieka, które muszą być respektowane przez wszystkich, oraz wzywa społeczeństwa i rządy do czynienia starań w celu rozwiązania problemów politycznych i społecznych z wykorzystaniem rozwiązań pokojowych, demokratycznych oraz opartych na wolności słowa, i dlatego domaga się uwolnienia więźniów politycznych;

– wzywa rządy i przedsiębiorstwa do zwracania większej uwagi na bezpieczeństwo wszystkich pracowników tak, aby unikać wypadków, ponieważ życie ludzkie jest zawsze cenniejsze niż jakiekolwiek dobro materialne;

– przejęty groźbą nowej zimnej wojny wzywa wszystkich do wspierania działań ICAN (Międzynarodowej Kampanii na rzecz Zniesienia Broni Nuklearnej) w celu zakazania broni nuklearnej, co jest osiągalne jedynie w drodze dalszych starań w kwestii redukcji jej arsenału z zastosowaniem traktatów międzynarodowych;

– wzywa rządy i społeczeństwa Korei Północnej i Południowej do zacieśniania stosunków oraz przygotowania gruntu pod owocną współpracę i współżycie w przyszłości;

– zaleca klasie robotniczej, aby próbowała zawsze pozyskiwać z różnych źródeł informacje odnośnie do spraw drażliwych i konfliktów, mając na względzie interesy, którymi kierują się wszystkie źródła informacji;

– wspiera ruch żółtych kamizelek we Francji, który uwypukla nierówności i dystans dzielący wybranych w wyborach przedstawicieli, elity oraz społeczeństwo, i który działa między innymi w myśl idei komunizmu wolnościowego (tj. na wzór Komuny Paryskiej);

– w związku z odmówieniem wydania wiz Afrykanom planującym udział w kongresie przypomina o nierówności, przez którą towary i pieniądze przemieszczają się łatwiej niż ludzie;

– wzywa do przyjmowania migrantów;

– podkreśla, w solidarności z trupą lalkarską Títeres desde Abajo (Oddolne Lalki), której członkowie byli już pozbawiani wolności, że możliwość wyrażania poglądów pozostaje prawem, o które trzeba walczyć;

– z zadowoleniem przyjmuje działalność nowego pokolenia przeciw odkładaniu skutecznych działań mających na celu złagodzenie zmian klimatycznych; w epoce możliwego upadku naszej cywilizacji wspiera światowy ruch Fridays for Future (Piątki dla Przyszłości) na rzecz zahamowania zmian klimatu i wzywa do ogólnoświatowego strajku 27 września;

– biorąc pod uwagę ogromne zagrożenie dla ludzkości, którego źródłem jest polityka ekonomiczna rządu brazylijskiego odnośnie do Amazonii (w tym możliwą masakrę pierwotnej ludności amerykańskiej), kongres wzywa wszystkich do ochrony przyrody i jej mieszkańców;

– stwierdzając, że budowa nowych ropociągów w Ameryce Północnej zawsze ma miejsce na zawłaszczonych terenach oraz zagraża przyrodzie, popiera działaczy blokujących budowę i oczekuje kolejnych informacji na ten temat.

Miĥalski : Al troaj idealistoj

Pŝemek — 2018-08-13T10:51:53Z

Al troaj idealistoj
E. MIĤALSKI

Ne flugu tro en altajn, altajn sferojn,
ĉar des pli akra tiam estas fal' al ter',
ĉar troviĝante tiel longe en aer',
vi profundiĝas en ĥimerojn.

Ne flugu for de l' viv', de la postuloj
de l' kor', anim' moderigitaj de la mens' ;
ne cedu tro al fantazia loga pens',
ĉar ĝi eraras en nebuloj.

Ne flugu vante for de fundamento,
de la firmec', solid', bazitaj sur faktar',
ĉar ne satigos vin transnuba di-nektar',
dum en stomak' orgenas vento.

Ne pensu vi, ke mi malŝatas flugon ;
al flugo alten ne sufiĉas nur arog'
kaj se precize vi ne scias pri l' apog' —
vi riskas trafi en la jugon.

Jes, en la jugon, jes ! Vi perdos sperton,
vi perdos scion pri la vojoj de la viv',
vi, blindigite nur parolos kun naiv',
neniam scios vi ja certon.

En monda viv' fariĝos vi solulo,
malvarmon sentos vi, trenante vivon nur,
kaj inter ni kaj vi stariĝos bara mur' ;
vi estos homo de formulo.

Kaj ni varios, bolos en kaldrono
de vera viv' de ĝoj', turmento kaj pasi',
partumos ni etapojn ĉiujn de soci'
kaj venos per vivad' al kono.

Kaj vi flugpendu tie, en malpleno,
for de la tera viv', ĉasante al vizi',
ĝis lasos forto vin kaj serĉa energi',
ĝis venos kruda viv-kompreno.

Publikigita en Sennaciulo, julio 1924

Deklaracja 91. Kongresu SAT w Kragujevacu, 2018

Pŝemek — 2018-08-13T07:37:30Z

91. Kongres SAT zorganizowany w Kragujevacu (Serbia) w dn. 5-12 sierpnia 2018:

— zwraca uwagę na zagrożenie ze strony rosnącego na świecie nacjonalizmu, niekiedy wręcz faszyzmu, i przypomina, że członkowie SAT wciąż walczą przeciw niemu poprzez praktyczne wykorzystywanie esperanta w środowisku robotniczym oraz pielęgnowanie umiejętności pozanarodowego odczuwania, myślenia i działania;

— z przychylnością odnosi się do rozmów pomiędzy Koreą Północną i Koreą Południową;

— potępia nową zimną wojnę pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i wieloma krajami NATO z jednej strony, a Federacją Rosyjską z drugiej;

— wzywa wszystkich do uczestnictwa w ruchach na rzecz pokoju;

— opowiada się za tym, aby zysk finansowy nie stał ponad prawami społecznymi;

— stwierdza, że sytuacja odnośnie do uchodźców i migrantów ekonomicznych staje się coraz bardziej nieznośna, i prosi, aby zaangażowane kraje działały na rzecz zakończenia wojny, poprawy warunków życia w krajach uchodźców lub zaczęły tworzyć struktury pomagające w ich przyjmowaniu;

— zachęca do wszelkich indywidualnych i zespołowych zabiegów i inicjatyw mających na celu zatrzymanie niszczenia planety, np. społeczne i ekologiczne działania polityczne bez udziału firm wykorzystujących okazję do wyzysku swoich pracowników, zmiana sposobu żywienia na roślinny, konsumpcja ekologiczna oparta na produktach lokalnych, polityka ograniczenia konsumpcyjnego i demograficznego, „radosna trzeźwość” bez wyrzeczeń;

— gratuluje udanej walki pracownikom fabryki samochodów FIAT w Kragujevacu, którym dzięki strajkowi udało się osiągnąć podniesienie pensji, i zwraca ich uwagę na potencjał esperanta, obok innych języków, dla wzmocnienia kontaktów na poziomie globalnym z pracownikami przemysłu samochodowego w innych krajach;

— wspiera wszystkie zabiegi umożliwiające godne warunku życia ludziom na całym świecie, nie tylko w metropoliach dążących do koncetracji siły ekonomicznej i politycznej, lecz także na wsi i w miastach średniej wielkości jak Kragujevac.

Czym jest SAT?

Pŝemek — 2018-08-09T12:48:51Z

SAT, Sennacieca Asocio Tutmonda (Światowy Związek Beznarodowościowy, Światowy Związek Anacjonalny) – jest najważniejszą światową robotniczą organizacją esperancką. Jest on stowarzyszeniem mającym na celu ułatwianie związków ponad podziałami językowymi i narodowymi tych ludzi, którzy walczą o świat bez wyzysku o charakterze klasowym lub innym.

SAT skupia ludzi mających ogólnie lewicowy światopogląd, z wszystkich prądów ideologicznych, którzy znajdują jedność we wspólnym działaniu. Poza tym SAT jest, zgodnie ze swoją nazwą, anacjonalny, co oznacza, że nie ma żadnego znaczenia to, do jakiego narodu lub państwa należą jego członkowie, a związek nie posiada oddziałów narodowych. Współpracuje on jednak na poziomie krajowym z tzw. Robotniczymi Związkami Esperanckimi (Laboristaj Esperanto-Asocioj, LEAoj), które informują o esperancie i dbają o jego nauczanie na różnych obszarach językowych.

„Jednym słowem SAT dąży poprzez stałe używanie esperanta i jego stosowanie na ogólnoświatowym poziomie do kształtowania umysłów myślących racjonalnie, zdolnych do prawidłowego porównywania, właściwego rozumienia i oceny idei, tez oraz kierunków, i w konsekwencji umiejących samodzielnie wybrać drogę, którą uważają za najwłaściwszą dla wyzwolenia swojej klasy i wyniesienia ludzkości na jak najwyższy stopień cywilizacji i kultury”. (§ 1 statutu)

SAT-faldfolio

SAT jest ŚWIATOWYM związkiem o BEZNARODOWEJ strukturze. Oznacza to, iż ludzie wstępują do niego bezpośrednio, nie zaś poprzez inną (narodową) organizację, taką jak np. krajowa organizacja esperancka. W SAT narodowość członków nie ma żadnego znaczenia.

Konkretniej SAT wypełnia swoje cele poprzez:
– ułatwianie bezpośrednich kontaktów członków poprzez gazety, debaty na dorocznych kongresach, grupy dyskusyjne itp.
– udostępnianie materiałów edukacyjnych w postaci artykułów prasowych, książek i broszur oraz bogatej strony internetowej.

1. Prawdopodobnie dla nikogo na świecie nasz demokratyczny język nie ma takiego znaczenia, jak dla robotników, i mam nadzieję, że wcześniej czy później robotnicy staną się najmocniejszym wsparciem naszej sprawy. Robotnicy nie tylko doświadczą przydatności esperanta, ale także bardziej niż inni odczują istotę i ideę esperantyzmu.
L. Ł. Zamenhof, inicjator esperanta

2. Duchowy kontakt proletariuszy różnych krajów odbywa się w rzeczywistości jedynie za pośrednictwem poliglotów-intelektualistów. Dlatego działalność SAT, mająca na celu połączenie, bezpośrednie zbliżenie robotników świata, jest w istocie rewolucyjna.
Eŭgeno Lanti, założyciel S.A.T.

3. Niech członkowie SAT przyzwyczają się do pozanarodowej umiejętności odczuwania, myślenia i działania
(dewiza SAT)

Esperanto? Co to takiego?

Pŝemek — 2018-08-09T12:48:44Z

Esperanto zaproponował w 1887 r. dr L. Ł. Zamenhof, lekarz żyjący w zachodniej części Imperium Rosyjskiego, jako neutralny język międzynarodowy. Chciał on rozwinąć i wypróbować w gronie kolegów łatwy do nauki, regularny język, który mógłby być następnie wprowadzony jako drugi język dla każdego. Zamenhof uważał język neutralny, który należałby w równym stopniu do wszystkich, nie tylko za praktyczne narzędzie, ale również wkład w łagodzenie konfliktów i przywracanie pokoju.
Jeden wart uwagi cel udało się esperantu już osiągnąć: stało się ono międzypokoleniowym, żywym językiem, którego używają na całym świecie dziesiątki tysięcy ludzi. Niektórzy z nich dołączyli do organizacji. UEA (Universala Esperanto-Asocio, Światowy Związek Esperantystów) posiada członków w 114 krajach. Mniejszy SAT (Sennacieca Asocio Tutmonda, Światowy Związek Anacjonalny) liczy ok. 1000 członków. Jest on miejscem spotkań lewicowych (głównie socjalistycznych, komunistycznych, anarchistycznych i antynacjonalistycznych), aktywnych w związkach zawodowych i zaangażowanych na rzecz ekologii użytkowników esperanta. Esperanto stale pokazuje, że jest językiem żywym. Oferuje on także wiele użytecznych usług osobom, które go znają.

Demokratyczna komunikacja na światowym poziomie

Światowa dominacja kilku języków opiera się na potędze państw, które ich używają. Członkowie nieuprzywilejowanych grup językowych komunikują się na poziomie międzynarodowym „patrząc z dołu” – jeśli w ogóle znają jeden lub więcej języków dominujących. Ci, którzy nie opanowali któregoś spośród „głównych” języków, są w większości pozbawieni możliwości komunikacji międzynarodowej.

Używanie kilku języków narodowych jako międzynarodowych wykrzywia wymianę kulturową i powoduje nierówny przepływ informacji na korzyść elit ekonomicznych, politycznych i opiniotwórczych z krajów językowo uprzywilejowanych. Neutralny, łatwiejszy do nauki język byłby w stanie zwiększyć równość i równowagę.

Niektórzy z fatalistycznym podejściem godzą się z problemem językowym, inni zyskują na nim, gdy ich własna znajomość języków obcych przydaje się w karierze i daje prestiż. Ale przede wszystkim to klasy rządzące wielu krajów mają wszelkie powody ku zachowaniu obecnej sytuacji. Zgodny z ich interesem jest fakt, iż masy pracujące i w ogóle większość mieszkańców pozostaje jednojęzyczna albo w ograniczonym zakresie władająca językami obcymi – dzięki temu posiada ona mniejszy dostęp do tych opinii i informacji z innych krajów, które nie przeszły przez filtr krajowych mediów, którymi klasy rządzące władają. Podobnie ograniczane są bezpośrednie kontakty z towarzyszami z zagranicy. „Oddolną globalizację”, często wspominaną w ostatnim czasie koncepcję i odpowiedź na bezlitosną, odgórną globalizację kapitalistyczną, stosować mogą jedynie ci, którzy są w stanie porozumieć się z innymi.

Esperanto jest równościowe. Z jego pomocą próbuje się umożliwić szerokim warstwom społeczeństwa bezpośrednią komunikację ponad granicami językowymi i politycznymi. Angielskiemu, który wiele osób uznaje za rzeczywisty język światowy, nie udaje się tego osiągnąć nawet w małym gronie względnie bogatych krajów z rozwiniętym systemem edukacji. Choć władza pozostaje i przez pewien czas pozostanie w rękach przeciwników ogólnego zastosowania esperanta, praktyka pokazuje, że esperanto już dziś jest środkiem, przy pomocy którego osoby językowo nieuprzywilejowane mogą osiągnąć dwujęzyczność i dzięki któremu wszyscy mogą uczestniczyć w równej komunikacji ponad barierami językowymi.

Język, który działa

Esperanta można się nauczyć mniej więcej w ciągu jednej trzeciej czasu, którego potrzeba na najpopularniejsze języki obce. Zapis jest fonetyczny (jeden dźwięk = jedna litera), a gramatykę cechuje duża regularność. Jego fonetyka odpowiada zasadzie międzynarodowości. Esperanto mówione brzmi nieco podobnie do hiszpańskiego lub włoskiego.

Esperanto jest językiem aglutynacyjnym, w którym słowa złożone buduje się z mniejszych elementów. W ten sposób ulega zmniejszeniu liczba koniecznych do wyuczenia elementów leksykalnych. Zasób słownictwa odpowiada zasadzie jak największej międzynarodowej rozpoznawalności.

Język właściwy dla wszystkich zastosować może powstać jedynie w wyniku pracy zbiorowej. Od 100 lat odbywają się kongresy i spotkania, na których mówi się w esperancie. Istnieją dziesiątki tysięcy książek i kilkaset wydawanych regularnie, choć zwykle niewielkich czasopism w esperancie. Esperanto nierzadko staje się językiem rodzinnym dla tych par (i ich dzieci), które są różnego pochodzenia etnicznego.

Esperanto rozwija się tak, jak inne języki – poprzez zapożyczenia leksykalne i nazywanie pojęć z już istniejących zasobów językowych – nie tracąc swojej względnej prostoty i regularności.

W którą stronę zmierza esperanto?

Liczba użytkowników jest stabilna w Europie i mocno zwiększyła się w ostatnich dziesięcioleciach w kilku częściach świata poza Europą (w Chinach, Iranie, Afryce). Esperanto zyskało więcej uznania niż się powszechnie uważa, nawet jeśli jest to uznanie bardzo odległe od wymaganego do przeforsowania jego światowej roli jako drugiego języka dla każdego. UNESCO w swojej rezolucji z 1954 r. uznało pewne „osiągnięte przez esperanto rezultaty na polu wymiany międzynarodowej i zbliżenia ludów”. Od tamtej pory Światowy Związek Esperantystów (UEA) współpracuje z innymi organizacjami pozarządowymi w różnych grupach roboczych UNESCO. W 1985 r. rekomendowało ono nawet bliższe zajęcie się problemem językowym i poleciło użycie esperanta w szkołach i uczelniach krajów członkowskich.

Niektóre kraje dopuszczają esperanto jako nieobowiązkowy przedmiot szkolny. Uniwersytet w Budapeszcie posiada wydział esperancki, a inne uczelnie wyższe oferują zajęcia w esperancie oraz o esperancie. Lokalne instytucje wydają informatory turystyczne w esperancie, a międzynarodowe stacje w wielu krajach nadają codzienne lub cotygodniowe programy esperanckie na falach krótkich lub przez satelitę.

Coraz gęstsza sieć komunikacji na skalę światową oraz globalizacja kapitalistyczna z biegiem czasu stawiają przed klasą robotniczą coraz większe wyzwanie – wyzwanie polegające na świadomym przeprowadzaniu oddolnej globalizacji. Esperanto nadaje się idealnie do nabycia pierwszej – rozszerzalnej – znajomości innego języka. Wspólnota jego użytkowników tworzy środowisko, w którym zagadnienia polityki językowej są stale rozważane. W ten sposób esperanto wnosi swój wkład w konieczną poprawę kultury językowej nieuprzywilejowanych warstw społecznych. Mimo niepewności odnośnie do politycznego przeforsowania esperanta, język od dekad udowadnia swoją żywotność i atrakcyjność dla coraz to nowych użytkowników.

Wielu stosuje esperanto w praktyce

Wiele osób dzięki esperantu zdobyło – po skromnym procesie nauki – kontakty o zasięgu światowym. Niektórzy zaczynają działać w organizacjach. Większość mówiących w esperancie podkreśla praktyczny aspekt bardziej niż polityczny: wykorzystują swoją znajomość języka w podróżach i kontaktach z przyjaciółmi oraz w zdobywaniu nowych kontaktów poprzez np. Pasporta Servo (Serwis Paszportowy), zbiór adresów 1364 osób z 89 krajów, którzy oferują gościnę podróżującym i wypoczywającym esperantystom przez określony czas. Co roku odbywają się dziesiątki międzynarodowych spotkań, konferencji i imprez wypoczynkowych, często poświęconych aktualnym pytaniom dotyczącym polityki społecznej i kulturalnej.