SAT - Sennacieca Asocio Tutmonda

F. Kafka : La proceso

Kaiser — 2023-12-08T12:02:55Z

F. Kafka
La proceso

La romanon tradukis
Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser
laŭ la originalo "Der Prozeß",
lasta tradukversio : 08-a de junio en 2023,
lingve kontrolis Vladimir Türk
aranĝis : Frank Vohla kaj Hans-Heorg Kaiser

Bookshop BoD
paperlibro + e-libro
306 paĝoj
ISBN-9783757813550 (paperlibro)
ISBN-9783757842345 (e-libro)
prezo : 14,99 € (paperlibro)
prezo : 4,99 € (e-libro)
Formato : 14,8 x 21 cm)
aperigdato : 15.06.2023
eldonejo "Books on demand"
lingvo Esperanto

amazon

paperlibro
por PRIME-membroj senkosta transporto
Prezo : 14,99 €

LA PROCESO

romano de F. Kafka

Josefo K. estis arestata. La cirkonstancoj estas ne nur strangaj, ĉar la arestigo okazas en dormochambro ĉe lia luigantino, ja K. tute ne povas klarigi al si, kion li krimis. Li ankaŭ ne ekscias ion pri tio, sed li troviĝas per unu fojo en la proceso. Kelkajn monatojn li iel provas ignori tiun proceson, kaj tamen li trovas certajn helpemulojn : advokaton, pentriston, diversajn inojn kaj aliajn, ĝis kiam li fine tamen senpotence devos akcepti sian mortkon-damnon en ŝtonrompejo.

Kafka kreis sian romanon kvazaŭ je la komenco de la literatura modernismo. El groteskaj elementoj, surrealismo kaj timiga superrealeco li kunfandis minace misteran atmosferon de la senpotenco de la individuo, kiu kiel tielnomata kafkaeco eniris en la ĝeneralan internacian lingvan uzon.

La nefinitan romanon Kafka metis flanken en la jaro 1914. Sed lia amiko Maks Brod publikis ĝin post la morto de Kafka en la jaro 1925. Kritikistoj komprenis la verkon entuziasme kiel surscenigon de la ekzistanta kondamn-iteco de la moderna individuo, kiu fakte senkulpe kulpas kaj estas tirata en la malstromon de nereale malraciaj okazaĵoj. La proceso estas la plej influa verko de Kafka kaj unu el la plej elstaraj verkoj de la moderna literaturo.

Kafka rakontas kiel la ĉiutaga vivo de Jozefo K. per perforta fremda potenco subite tute ŝanĝiĝis. Sen scii, kial, arestas lin oficistoj de obskura juĝejo je lia trideka naskiĝtago. Kvankam li komence ankoraŭ ŝercas pri tio, la proceso pli kaj pli okupas lian vivon. Li neglektas sian laboron en la banko kaj kolektigas aliancanojn ĉirkaŭ si, kiuj tute ne estas utilaj al li en la enigma proceso. Iutage, unu tagon antau sia 31-a naskiĝtago du senditoj de la juĝejo forkondukas la bankiston K. kaj poste ekzekutas lin.

Kafka sukcesas fascini la leganton per sia hipoteza rakontostilo, jen miksaĵo de travivitaj interparoladoj kaj sobra detala priskribado. Tiuj stilrimedoj formis la nocion kafkaeco, kiu celas nedifinitan timon pri hororige absurda potenco.

Jam en la jaro 1914 verkis Kafka la libron en vere krea ebriego. Sed ĝi estis publikita nur en la jaro 1925, do jaron post la morto de Kafka. La mirinda verko pri minacanta burokrata tribunala maŝino, kiu apenaŭ plu racie trapenetreblas, estas ankaŭ pro ties sugestiva lingvo kaj facila legebleco ankoraŭ nun tre ŝatata unika romano, kiu efikas kiel sagaca komentaro pri nia tielnomata moderna tempo.

F. Kafka

Magra afiŝo por hastemuloj

Kafka estis tre magra. Li estis la plej magra homo, kiun li konis. Ankaŭ lia vivo ekstere rigardata estis magra. Kafka naskiĝis je la 3-a de julio en la jaro 1883 en Prago, kiel la unua infano de la komercisto Hermann Kafka kaj de ties edzino Julie, naskita Löwy. Krom Berlino Kafka vizitis nur Munkenon, Zurikon, Parizon ; Milanon, Vienon, Budapeŝton, Venecion kaj Veronan. Kafka estis judo. Li vizitis Nordan Maron kaj Baltan Maron kaj la italan Adrian Maron. Kaj li ofte enamiĝis, plej profunde en la ĵurnalistinon kaj kofran portantinon Milena Jesenska , plej feliĉe al Dora Diamant. Kafka trifoje fianĉiĝis ; dufoje kun la dungita estrino Felice Bauer, unufoje kun la sekretariino kaj pli posta modistino Julie Wohryzek.

Kafka studis kemion, germanistikon kaj arthistorion, poste li decidiĝis por juro kaj estis promociita en 1906 kiel doktoro de la Leĝo. Kafka estis dum longa tempo vegetarano. Kafka ŝatis meblojn el Hellerau. La okulkoloro de Kafka estas plu diskutata. Kafka havis tri fratinojn. Kafka laboris kiel juristo en la Laboristo-Akcidento-Asekurejo. Je la unua de julio en 1922 li estis pensiuligita. La plej bonaj geamikoj de Kafka estis Maks Brod, Ernst Weiss, Milena Jesenska, Robert Klopstock kaj Oskar Baum. Kafka preskaŭ ĉiutage skribis almenaŭ leteron. Unu el tiuj leteroj diras dekfoje pli pri Kafka ol tiu ĉi afiŝo.

Nur ĉirkaŭ kvardek prozotekstojn povis verki Kafka dum sia mallonga vivo. Inter ili estas la tri romanfragmentoj : "La perdito", "La proceso" kaj "La kastelo". Krome naŭ grandaj rakontoj : "La verdikto", "La hejtisto", "La transformiĝo", "En la punkolonio", "Raporto por akademio", "Unua sufero", "Malgrandulino", "Artisto pri malsateco" kaj "Jozefino, la kantistino aŭ La popolo de la musoj".

Kafka verkis proksimume trimil kvarcent literaturajn paĝojn. De tiuj li juĝis nur tricent kvindek publikindaj. Kafka ricevis 1915 la premian sumon de la Fontane-premio, sed ne la premion mem.

Kafka malsaniĝis je tuberkulozo. Kafka ofte restadis en sanatorioj. Ankaŭ tie li laŭaserte ne renkontis homon, kiu estis tiom magra, kiom li mem. Kafka vivis en Prago, Zürau kaj Berlino. Kafka havis problemon kun sia patro. Kafka mortis je la 3-a de julio en 1924 en Kierling ĉe Vieno. Kafka supozis, ke li estis tiel magra, ĉar ĉio, kio ne estis tute vivnecesa, fluis en lian verkadon.

Hans-Georg Kaiser tradukis laŭ Karla Reimert,
el "KAFKA por hastemuloj"

Twain : Taglibro de Evo

Kaiser — 2023-11-27T11:44:38Z

SABATE Nun mi aĝas preskaŭ unu tagon. Mi alvenis hieraŭ. Almenaŭ tiel ŝajnas al mi. Kaj tiel devas esti, ĉar se estis antaŭhieraŭa tago, mi ne ĉeestis kiam ĝi tagiĝis, aŭ mi tion memorus. Certe eblas ke ĝi okazis kaj mi ne ĝin rimarkis. Nu, nun mi tre atentos, kaj se estos antaŭhieraŭa tago, mi ĝin notos. Prefere komenci bone, kaj ne lasi la registraĵon konfuziĝi, ĉar instinkto diras al mi, ke tiaj detaloj iam gravos por la historiisto. Ĉar mi sentas min kiel eksperimenton, precize kiel eksperimenton ; estus neeble ke iu ajn sin sentus pli eksperimenta ol mi, kaj jen mi konvinkiĝas, ke estas tio, kio MI estas : nur eksperimento, nenio alia.

Kaj se mi estas eksperimento, ĉu mi estas la tuta ? Ne, mi ne opinias ; mi opinias ke la cetero estas parto de ĝi. Mi estas la ĉefa parto, sed mi pensas ke la cetero rolas en la afero. Ĉu mia situacio certas, aŭ ĉu mi devus ĝin atenti kaj ĝin zorgi ? Eble la dua. Instinkto diras al mi, ke daŭra atento estas la prezo de mia supereco. (Bela frazo por tia junulino).

Ĉio ŝajnas pli bona hodiaŭ ol hieraŭ. Pro la hasto de la hieraŭa elfinoto, la montaroj estis lasitaj kiel ĉifonoj, kaj iuj ebenaĵoj estis tiom obstrukcataj per ruboj kaj restaĵoj, ke ilia aspekto estis ja angoriga. Noblaj kaj belaj artverkoj ne devus esti submetitaj al rapideco ; kaj tiu majesta nova mondo estas ja tre nobla kaj bela verko. Kaj ĝi certe mirinde proksimiĝas al perfekto, malgraŭ la rapideco de ĝia realigo. Estas tro da steloj iuloke, kaj ne sufiĉe aliloke, sed oni trovos rimedon baldaŭ, sendube. La luno malkroĉiĝis lastan nokton, kaj glitis desupre, kaj eliris el la kadro -tre grava perdo ; pripensi tion ŝiras al mi la koron. Ne estas alia aĵo inter la ornamoj kaj dekoracioj, kiu esta komparebla por belo kaj prilaboriteco. Ĝi devus esti pli bone fiksita. Nur ke ni povu rehavigi ĝin al ni.

Sed kompreneble neniu scias kie ĝi iris. Kaj krome, kiu ajn trovos ĝin, tiu ĝin kaŝos ; mi scias tion, ĉar mi mem farus tion. Mi pensas ke mi povas esti honesta en ĉiuj aliaj aferoj, sed mi jam ekkonscias, ke la kerno kaj la centro de mia naturo estas amo por la belo, pasio por la belo, kaj ne estus singarde konfidi al mi lunon, kiu apartenas al iu alia, se tiu persono ne scius, ke mi havas ĝin. Mi povus forlasi lunon, kiun mi trovus tage, pro tio ke mi timus ke iu vidis min, sed se mi trovus ĝin en mallumo, mi certas ke mi trovus ian senkulpigon por ne diri ion pri ĝi. Ĉar mi ja amas lunojn, ili estas tiel belaj kaj tiel romantikaj. Mi dezirus, ke ni havu kvin aŭ ses ; mi neniam enlitiĝus ; neniam enuus kuŝante sur la muska bordo, kaj rigardante ilin.

Ankaŭ la steloj estas bonaj. Mi dezirus havigi al mi iujn por enmeti en la hararon. Sed mi supozas ke mi neniam povos. Vi estus mirigita vidante kiom malproksimaj ili estas, ĉar ili ne ŝajnas tiel. Kiam ili unuafoje montriĝis lastan nokton, mi provis faligi iujn per stango, sed mi trafis nenion, tio mirigis min ; poste mi provis per terbuloj, ĝis mi laciĝis, sed mi neniam trafis unu. La kialo estis ke mi estas maldekstrulino kaj mi ne povas bone pafi. Eĉ celante unu kiun mi ne volas, mi ne trafis la alian, kvankam mi trafis iufoje tre proksime, ĉar mi vidis la nigran terbulan makulon flugi meze de la oraj aroj kvar- aŭ kvindek fojojn, apenaŭ mistrafinte ilin, kaj se mi daŭrigus iom plue, eble mi povus trafi unu.

Tiam mi iomete ploris, kio estas natura, mi supozas, por iu miaaĝa, kaj ripozinta, mi prenis korbon kaj aliris lokon ĉe la ekstrema rando de la rondo, kie la steloj estas apud la grundo, kaj kie mi povos preni ilin mane, kio estos pli bone ĉiuokaze, ĉar tiam mi povus ilin kolekti delikate ne rompante ilin. Sed estis pli malproksime ol mi pensis, kaj mi devis fine rezigni ; mi estis tiom laca, ke mi ne povis iri unu paŝon plue ; krome miaj piedoj doloris kaj suferigis min multe.

Mi ne povis rehejmeniri ; estis tro fore kaj ekmalvarmis ; sed mi trovis iujn tigrojn kaj rifuĝis meze de ili, kaj mi estis plej ĉarme komforte, kaj ilia spiro esti dolĉa kaj agrabla, ĉar ili nutras sin per fragoj. Mi estis neniam vidinta tigron antaŭe, sed mi sciis ilin je la minuto pro la strioj. Se mi povus havigi al mi unu el tiuj haŭtoj, mi farus belan robon.

Hodiaŭ mi pli bone taksas distancojn. Mi tiom sopiris al akirado de ĉiuj belaĵoj, ke mi, stumblante, provis ekpreni ilin, foje kiam ili estis tro foraj, foje kiam distancaj je ses coloj, sed ŝajnis je unu futo -ve, kun dornoj interspace ! Mi lernis lecionon ; tiam mi kreis aksiomon, el mia propra kapo -mia tute unuan ; LA SKRAPVUNDITA EKSPERIMENTO EVITAS LA DORNOJN. Mi pensas ke ĝi estas tre bona de iu tiom juna.

Mi sekvadis la alian eksperimentaĵon, hieraŭ posttagmeze, je distanco, por vidi al kio ĝi povas utili. Sed mi ne povis kompreni. Mi pensas ke ĝi estas viro. Mi neniam vidis viron, sed ĝi similas tion, kaj mi certas ke ĝi estas tio. Mi ekkonscias, ke mi pli scivolemas pri ĝi ol pri iu ajn el la aliaj reptilioj. Se ĝi estas reptilio, kaj mi supozas ke ĝi estas tio ; ĉar ĝi havas malzorgitan hararon kaj bluajn okulojn, kaj ĝi similas reptilion. Ĝi ne havas koksojn ; ĝi pintiĝas kiel karoto ; kiam ĝi staras, ĝi disstarigas la krurojn kvazaŭ argano ; do mi pensas ke ĝi estas reptilio, kvankam ĝi povus esti arkitekturaĵo.

Komence mi timis ĝin, kaj mi ekkuris ĉiufoje kiam ĝi turniĝis, ĉar mi pensis ke ĝi forpelos min ; sed iom post iom mi komprenis, ke ĝi nur provis forfuĝi, tiam mi ne plu estis timema, sed mi spuris ĝin, plurajn horojn, je ĉirkaŭ dudek jardoj poste, kio nervozigis kaj malkontentigis ĝin. Fine ĝi maltrankviliĝis kaj grimpis arbon. Mi atendis longtempe, poste mi forlasis ĝin, kaj iris hejmen.

Hodiaŭ same. Mi grimpigis ĝin en la arbon.

DIMANĈE.- Ĝi estas ankoraŭ ĉi supre. Ŝajne ripozanta. Sed tio estas artifiko : dimanĉo ne estas la ripoztago ; sabato estas tia. Ŝajnas al mi ke ĝi estas kreaĵo pli interesiĝanta pri ripozo ol pri io ajn alia. Mi laciĝus tiom ripozi. Mi laciĝas simple sidi rigardante arbon. Mi ja demandas min, al kio ĝi utilas ; mi neniam vidis ĝin faranta ion.

Ili redonis la lunon lastan nokton, kaj mi estis TIEL feliĉa ! Mi pensas, ke tio estas tre honesta de ili. Ĝi glitis desupre kaj denove falis, sed mi ne afliktiĝis ; ne bezonas maltrankviliĝi, kiam oni havas tiajn najbarojn ; ili ĝin retrovos kaj redonos. Mi dezirus fari ion, por montri mian estimon. Mi ŝatus sendi al ili iujn stelojn, ĉar ni havas pli multajn ol ni povas uzi. Mi celas diri MI, ne NI, ĉar mi ja vidas, ke la reptilio ne interesiĝas pri tiuj aferoj.

Ĝi havas trivialajn gustojn kaj ne estas afabla. Kiam mi iris tien hieraŭ vespere en la krepusko, ĝi estis ŝtelirinta teren, kaj provanta kapti la makuletitajn fiŝetojn, kiuj ludas en la marĉeto, kaj mi devis ĵeti al ĝi terbulojn, por ke ĝi reiru la arbon kaj lasu ilin trankvilaj. Mi demandas min, ĉu jen por TIO ĝi estas ? Ĉu ĝi ne havas koron ? Ĉu ĝi ne havas kompaton al tiuj kreaĵetoj ? Ĉu eblas, ke ĝi estis kreita kaj fabrikita por tia malmilda laboro ? Tiel ŝajnas. Unu el la terbuloj trafis ĝin malantaŭ la orelo, kaj ĝi uzis lingvon. Mi raviĝis, pro tio ke tio estis la unua fojo, kiam ajn mi aŭdis parolon, krom mian propran. Mi ne komprenis la vortojn, sed ili ŝajnis esprimplenaj.

Kiam mi eltrovis, ke ĝi scipovas paroli, mi pli interesiĝis pri ĝi, ĉar mi ŝategas babili ; mi babilas la tutan tagon, kaj ankaŭ en mia dormo, kaj mi estas tre interesa, sed se mi povus paroli al iu alia, mi povus esti duoble interesa, kaj mi neniam ĉesus, se mi tiel dezirus.

Se tiu reptilio estas viro, ĝi ne estas ĜI, ĉu ne ? Tio ne estus gramatika, ĉu ne ? Mi pensas ke estas LI. Mi tiel pensas. Tiuokaze oni ĝin deklinacias tiel : nominativo, LI ; akuzativo, LIN ; posesivo, LIA. Nu, mi konsideros ĝin kiel viron, kaj ĝin nomos "LI", ĝis ĝi montriĝos esti io alia. Ĉi tio estos pli oportuna ol ĉiuj ĉi necertaĵoj.

SEKVANTAN SEMAJNAN DIMANĈON.- La tutan semajnon mi sekvadis lin, provante konatiĝi. Mi devis konversacii, ĉar li estis timema, sed ne ĝenis min. Li ŝajnis kontenta pri mia ĉirkaŭa ĉeesto, kaj mi uzis multe la societeman "ni", ĉar tio ŝajnis flati lin, ke li estas inkluzivita.

MERKREDON.- Nun, ni ja interrilatas tre bone, kaj pli kaj pli interkonatiĝas. Li jam ne provas eviti min, kio estas bona aŭguro, kaj li montras ke li ŝatas havi min kun si. Tio plaĉas al mi, kaj mi strebas utili al li per ĉiaj eblaj manieroj, por pliigi lian estimon. Dum la unu-du lastaj tagoj, mi deprenis de liaj manoj la tutan laboron nomi la aĵojn, kaj tio multe trankviligis lin, ĉar li ne estas lerta por tiu afero, kaj li estis kompreneble dankema. Li ne povas pensi racian nomon por savi sin, sed mi ne montris al li, ke mi konscias lian mankon. Kiam ajn nova kreaĵo alvenas, mi nomas ĝin antaŭ ol li havas tempon malkovri sin per mallerta silento. Tiamaniere mi evitis al li multajn embarasojn. Mi ne havas tian mankon. Ekde la minuton kiam mi fiksas rigardon sur beston, mi scias kio ĝi estas. Mi ne bezonas pripensi eĉ momenton ; la ĝusta nomo ekŝprucas, kvazaŭ ĝi simple estus inspiro, kaj ĝi estas tio sendube, ĉar mi estas certa, ke ĝi ne estis en mi duonminuton antaŭe. Verŝajne, mi scias, per la kreaĵa formo kaj agmaniero, kio ĝi estas.

Kiam la dido alvenis, li pensis ke ĝi estas sovaĝa kato -mi vidis tion en lia rigardo. Sed mi savis lin. Kaj mi atentis, ne tion fari per maniero, kiu vundus lian fieron. Mi simple parolis laŭte kun tute natura maniero de plaĉa surprizo, kaj ne kvazaŭ mi revus informigi, mi diris : "Nu, ĉu ne estas la dido ?". Mi klarigis -ne ŝajnante esti klariganta- kiel mi scias ke ĝi estas dido, kaj, kvankam mi pensis, ke li eble iomete ofendiĝis pri la fakto, ke mi konas la kreaĵon kaj li ne, tute evidentis ke li admiris min. Tio estis tre plaĉa, kaj mi pripensis ĝin multfoje kaj plezure antaŭ ol ekdormi. Kiel eta afero povas feliĉigi nin, kiam ni taksas, ke ni meritas ĝin !

ĴAŬDON.- mia unua ĉagreno. Hieraŭ, li evitis min, kaj ŝajnis deziri, ke mi ne alparolu al li. Mi ne povis tion kredi, kaj mi supozis ian miskomprenon, ĉar mi ŝategas esti kun li, kaj ŝategas aŭdi lin parolanta, do kiel okazis ke li povas senti sin malbonkora al mi, dum mi faris nenion ? Sed fine, tio ŝajnis vera, do mi foriris kaj sidis sola tie, kie mi unue vidis lin, la matenon kiam ni estis kreitaj kaj mi ne sciis kio li estas, kaj ne zorgis pri li ; sed nun ĝi estas plorinda loko, kaj ĉiu eta afero lin alvokas, kaj mia koro estas tre dolora. Mi ne sciis tre klare pro kio, ĉar tio estis nova sento ; mi ne spertis ĝin antaŭe, kaj ĝi estis tuta mistero, kaj mi ne povis elkompreni ĝin.

Sed kiam noktiĝis, mi ne povis elteni la solecon, kaj mi iris la novan ŝirmejon konstruitan de li, por demandi al li, kian malbonaĵon mi estis farinta, kaj kiel mi povas ripari ĝin kaj reakiri lian bonkorecon ; sed li elirigis min en la pluvon, kaj tio estis mia unua ĉagreno.

DIMANĈON.- Tute bone denove, nun, kaj mi estas feliĉa ; sed tiuj estis pezaj tagoj ; mi pripensas ilin kiel eble malplej.

Mi provis havigi al li iujn el tiuj pomojn, sed mi ne povas lerni rekte ĵeti. Mi ne sukcesis, sed mi pensas ke la bona intenco plaĉis al li. Ili estas malpermesitaj, li diras ke mi allogos problemojn ; sed se mi havos problemojn plaĉante al li, kial mi zorgus pri tiuj problemoj ?

LUNDON.- Ĉi-matenon, mi diri al li mian nomon, esperante ke ĝi interesos lin. Sed li ignoris ĝin. Strange. Se li dirus al mi sian nomon, mi interesiĝus. Mi pensas ke ĝi estus pli plaĉa al mi ol iu ajn alia sono.

Li parolas tre malmulte. Eble pro tio ke li ne estas klerulo, kaj estas konscia pri tio, kaj li deziras kaŝi ĝin. Kia domaĝo ke li sentas sin tiel, ĉar klereco estas nenio ; en la koro staras la valoro. Mi ŝatus komprenigi al li, ke bona koro amanta estas riĉaĵo, sufiĉa riĉaĵo, kaj sen ĝi, intelekto estas malriĉaĵo.

Kvankam li parolas tiom malmulte, li havas ja konsiderindan vortprovizon. Ĉi matene li uzis vorton surprize bonan. Li verŝajne mem sentis ĝian bonecon, ĉar poste li uzis ĝin dufoje, banale. Tio estis bona banaleca arto, sed ĝi montris ke li posedas ian perceptan kvaliton. Sendube tiu ĝermo povas esti kreskigota, se kultivata.

Kie li trovis tiun vorton ? Mi ne pensas ke mi iam ajn uzis ĝin.

Ne, mia nomo ne interesis al li. Mi provis kaŝi mian elreviĝon, sed mi pensas ke mi ne sukcesis. Mi foriris kaj sidis sur la muska bordo kun la piedoj en la akvo. Estas tie, kien mi iras, kiam mi soifas kunulecon, iun rigardatan, iun parolatan. Ĝi ne sufiĉas -tiu bela blanka korpo tie pentrita sur la marĉeto- sed ĝi estas io, kaj io estas pli bona ol tuta soleco. Ĝi parolas kiam mi parolas ; ĝi malĝojas kiam mi malĝojas ; ĝi konsolas min per sia kunsento ; ĝi diras : "Ne senkuraĝiĝu, povra knabino sen amiko ; mi estos via amikino". Ĝi ESTAS bona amikino por mi, kaj mia ununura, ĝi estas mia fratino.

La unuan fojon kiam ŝi forlasis min ! ve ! mi neniam forgesos ĝin -neniam, neniam. Mia koro fariĝis plumbo en mia korpo ! Mi diris : "Ŝi estis ĉio, kion mi havis, kaj nun ŝi estas for !" En mia malespero mi diris : "Rompiĝu mia koro ; mi jam ne eltenas mian vivon !" kaj mi kaŝis la vizaĝon en la manojn, kaj ne estis konsolo por mi. Kaj kiam mi elmetis ilin, post momento, denove tie ŝi estis, blanka, brila kaj bela, kaj mi eksaltis en ŝiajn brakojn.

Estis plena feliĉo ; mi jam konis feliĉon, sed ne tia, kiu estis ekstazo. Mi neniam pridubis ŝin poste. Iafoje ŝi restadis for -eble unu horon, eble preskaŭ la tutan tagon, sed mi estis atendanta kaj ne dubanta ; mi diris :"Ŝi estas okupita, aŭ ŝi foriris por vojaĝo, sed ŝi venos". Kaj tiel estis : ŝi ĉiam venis. Nokte ŝi ne venis se mallumas, ĉar ŝi estas timema aĵeto ; sed se estas luno, ŝi venas. Mi ne timas mallumon, sed ŝi estas pli juna ol mi ; ŝi naskiĝis post mi. Multegaj estas la fojoj, kiam mi vizitis ŝin ; ŝi estas mia konsolo kaj mia rifuĝo kiam mia vivo estas malfacila -kaj ĝi estas ĉefe tia.

MARDON.- La tutan matenon mi prilaboradis la plibonigon de la bieno ; kaj mi staris for de li intence, esperante ke li sentu sin soleca kaj venu al mi. Sed li ne venis.

Je tagmezo, mi ĉesis mian tagan laboron, kaj mi paŭzis flirtante tie kaj tie-ĉi kun la abeloj kaj la papilioj, ĝojante en la floroj, tiuj belaj kreaĵoj, kiuj ekprenas la Dian rideton el la ĉielo, kaj ĝin konservas ! Mi kolektis ilin, kaj plektis kronojn kaj girlandojn el ili, kaj mi vestis min per ili dum mi manĝis mian tagmanĝon -pomojn, kompreneble ; tiam mi sidis en ombro, kaj deziris kaj atendis. Sed li ne venis.

Sed ne gravas. Nenio estus deveninta de ĝi, pro tio ke li ne zorgas pri floroj. Li nomas ilin rubaĵoj, kaj li ne povas distingi unu el la alia, kaj li pensas, ke estas supere tiel senti. Mi malinteresas lin, la floroj malinteresas lin, la kolora ĉielo en la vesperiĝo malinteresas lin -ĉu io ajn interesas lin, krom konstruo de kabanoj, en kiuj li enfermiĝas ŝirme de la bona pura pluvo, krom frapado de la melonoj kaj specimenigo de la vinberojn, kaj fingropalpado de la fruktoj en la arboj, por vidi kiel tiuj havaĵoj pliboniĝas.

Mi metis sekan stangon sur la grundon, kaj provis bori truon en ĝi per alia, por plenumi planon, kiun mi havis, kaj baldaŭ poste mi terure ektimis. Maldika, travida, blueta tavolo altiĝis el la truo, kaj mi ĉion faligis kaj ekkuris ! Mi pensis ke ĝi estas spirito, kaj mi tiel TIMIĜIS ! Sed mi retrorigardis, kaj ĝi ne estis venanta ; do mi apogis min, kontraŭ roko, ripozis kaj respiris, kaj lasis miajn membrojn tremadi ĝis ili refirmiĝas ; poste, mi reen ŝteliris singarde, vigle, rigardante, kaj preta forfuĝi se necese ; kiam mi estis proksime, mi dispuŝis la branĉojn de rozarbeto, kaj trarigardis -dezirante ke la viro estu proksime, mi aspektis tiel ruza kaj beleta- sed la spirito estis for. Mi aliris tien, kaj estis preneto da delikata rozkolora polvo en la truo. Mi enmetis la fingron, por sensi ĝin, kaj diris AŬ ! kaj tuj elmetis ĝin. Ĝi estis kruela doloro. Mi metis la fingron en la buŝon ; kaj dancante de unu piedo la alian, kaj gruntante, mi baldaŭ malpezigis mian doloron ; tiam mi plene interesiĝis, kaj ekesploris.

Mi scivolis tion, kio estas la rozkolora polvo. Subite ĝia nomo alvenis min, kvankam mi neniam aŭdis ĝin antaŭ. Estas FAJRO ! Mi certis pri ĝi tiom, kiom oni povas certi pri io ajn en la mondo. Sekve mi nomis ĝin tiel -fajro.

Mi estis kreinta ion, kiu ne ankoraŭ ekzistis, mi estis aldoninta novan aĵon al la nekalkuleblaj mondaj ecoj ; mi konsciis tion ĉi, kaj fieris pri mia atingo, kaj mi estis kuranta por trovi lin kaj anonci ĝin al li, pensante min suprenigi en lia estimo -sed konsiderinte, mi ne faris ĝin. Ne -li ne interesiĝus pri ĝi. Li demandus al kio ĝi utilas, kaj kion mi povus respondi ? ĉar ĝi ne UTILAS al io, sed nur estas bela, simple bela.

Sekve mi vespiris, kaj ne iris. Ĉar ĝi ne estas bona por io, ĝi ne povas konstrui kabanojn, ĝi ne povas bonigi la melonojn, ĝi ne povas hastigi la fruktan plukadon ; ĝi estas senutila, ĝi estas malsaĝeco kaj vanaĵo. Li malestimus ĝin, kaj li dirus akrajn vortojn. Sed por mi ĝi ne estis malestiminda ; mi diris : "Ho, vi fajro, mi amas vin, delikatan rozkoloran kreaĵon, ĉar vi estas BELA -kaj tio sufiĉas !" kaj mi estis alpremonta ĝin ĉe mia brusto. Sed mi detenis min. Tiam mi faris alian maksimon el mia kapo, kvankam ĝi tiel similas la unuan, ke mi timis, ke ĝi estas nur plagiato : "LA BRULIGITA EKSPERIMENTO EVITAS LA FAJRON".

Mi denove laboris ; kaj kiam mi estis farinta multajn fajrajn braĝojn, mi ŝutis ilin en manplenon da seka bruna herbo, intencante alporti ĝin hejmen, kaj ĉiam konservi ĝin, kaj ludi per ĝi ; sed la vento frapis ĝin, kaj ĝi supren sprajiĝis, kaj kraĉis al mi furioze, kaj mi faligis ĝin kaj kuris. Kiam mi retrorigardis, la blua spirito estis altiĝanta kaj streĉiĝanta, kaj forruliĝanta kiel nubo, kaj mi tuj pensis ĝian nomon -FUMO ! kvankam, kredu min, mi neniam aŭdis pri fumo antaŭe.

Baldaŭ poste flavaj kaj ruĝaj flagraĵoj raketis tra la fumon, kaj mi tuj nomis ilin -FLAMOJ- kaj mi ankaŭ pravis, kvankam ili estis la tute unuaj flamoj, kiuj iam ajn estis en la mondo. Ili grimpis la arbojn, kaj ekbrilis grandioze en kaj el la grandega kaj pligrandiĝanta volumeno de stumbla fumo, kaj mi devis aplaŭdi, kaj ridi, kaj danci pro ravo, tio estis tiel nova kaj tiel stranga kaj tiel mirinda kaj tiel bela !

Li venis kurante, haltis kaj regardadis, kaj ne parolis dum pluraj minutoj. Tiam li demandis, kio estas tio. Ha, tro malbone ke li faris tian rektan demandon. Necesis ke mi respondu, kompreneble. Kaj mi faris ĝin. Mi diris ke ĝi estas fajro. Se ĝenis lin, ke mi scias kaj ke li devas demandi, ne kulpis mi ; mi ne deziris ĝeni lin. Post paŭzo, li demandis :

"Kiel ĝi okazis ?"

Plia rekta demando, kiu postulis rektan respondon.

"Mi ĝin faris."

La fajro estis plu kaj plu forvojaĝanta. Li aliris la randon de la bruligita parto kaj staris rigardanta malsupren, kaj li diris :

"Kio estas ĉi-tio ?"

"Karbopecoj."

Li plukis unu por ĝin esplori, sed aliopiniante li remetis ĝin. Tiam li foriris. NENIO interesas lin.

Sed mi interesiĝis. Estis cindroj, grizaj kaj mildaj kaj delikataj kaj beletaj -mi tuj sciis, kio ili estas. Kaj la ardaĵoj, mi sciis ankaŭ la ardaĵojn. Mi trovis miajn pomojn, kaj elrastis ilin, kaj mi estis kontenta ; ĉar mi estas tre juna kaj mia apetito estas aktiva. Sed mi elreviĝis ; ili estis eksplode malfermitaj kaj fuŝitaj. Aspekte fuŝitaj ; sed ili ne estis tiaj ; ili esti pli bonaj ol la krudaj. Fajro estas bela ; iam ĝi estos utila, mi pensas.

VENDREDON.- Mi vidis lin denove, momenton, lastan lundon ĉe noktiĝo, sed nur momenton. Mi estis esperanta ke li laŭdos min, pro tio ke mi provis plibonigi la bienon, ĉar mi estis bonvolinta kaj laboreginta. Sed li ne estis kontenta, li forturniĝis kaj min forlasis. Li estis malkontenta ankaŭ pro plia motivo : mi provis plian fojon konvinki lin, ke li ĉesu iri super la Akvofalo. Pro tio ke la fajro rivelis al mi novan pasion -tute novan, kaj klare malsimilan al amo, ĉagreno, kaj tiuj aliaj, kiujn mi jam eltrovis -TIMO. Kaj ĝi estas horora ! -mi dezirus, ke mi neniam estu eltrovinta ĝin ; ĝi pasigas al mi mallumajn momentojn, ĝi fuŝas mian feliĉon, ĝi igas min tremeta, trema kaj tremega. Sed mi ne povis konvinki lin, ĉar li estas ne jam eltrovinta la timon, kaj sekve li ne povas kompreni min.

Eltiraĵo el Adama taglibro

Eble necesus ke mi memoru, ke ŝi estas tre juna, simpla knabino, kaj montri indulgon. Ŝi estas tute interesiĝema, entuziasma, vigleca, la mondo estas por ŝi ĉarmo, mirindo, mistero, ĝojo ; ŝi staras kun faŭkanta buŝo kiam ŝi trovas novan floron, ŝi devas ĝin dorloti, karesi, flari, alparoli, kaj alŝuti al ĝi mil karesajn nometojn. Kaj ŝi estas kolorfreneza : brunaj rokoj, flava sablo, griza musko, verda foliaro, blua ĉielo ; la tagiĝa perlkoloro, la purpuraj ombroj sur la montoj, la orkoloraj insuloj flosantaj sur la skarlataj maroj ĉe la sunsubiro, la palega luno naviganta tra la dispecigataj nubaroj, la stelaj juveloj ekbrilantaj en la kosmaj novaloj -neniu el ili havas ian praktikan valoron, laŭ mia vidpunkto, sed pro tio ke ili havas koloron kaj majeston, tio sufiĉas al ŝi, kaj ŝi perdas la kapon por ili. Se ŝi povus kvietiĝi kaj resti trankvila du sinsekvajn minutojn, tiam tio estus ripoziga spektaĵo. Tiuokaze mi pensas, ke mi povus ŝati rigardadi ŝin ; verfakte mi certas ke mi povus, ĉar mi ekkonscias ke ŝi estas rimarkinde alloga kreaĵo -lerta, maldika, svelta, ronda, belforma, malpeza, gracia ; unu fojon kiam ŝi estis staranta, marmorblanka kaj sunsorbigita, sur roko, ŝia juna kapo kliniĝanta malantaŭen, kaj ŝiaj manoj ombrantaj ŝiajn okulojn, rigardanta birdan flugon en ĉielo, mi konfesis ke ŝi estas bela.

LUNDON TAGMEZE.- Se io ajn sur la planedo ne interesas al ŝi, ke oni diru ĝin al mi. Iuj bestoj malinteresas al mi, sed ne estas tiel al ŝi. Ŝi ne diskriminicias, ŝi aliras ĉiujn, ŝi pensas ke ĉiuj estas mirindaĵoj, ĉiu novulo estas bonvena.

Kiam la potenca brontosaŭro alvenis paŝege en la kampadon, ŝi konsideris ĝin kiel akiraĵon, mi konsideris ĝin kiel plagon ; tio estas bona ekzemplo de la manko de konkordo kiu superregas en niaj opinioj pri aferoj. Ŝi volis hejmigi ĝin, mi volis donaci al ĝi nian farmdomon, kaj elloĝiĝi. Ŝi kredis, ke ĝi povas esti malsovaĝigita per afableco, kaj ĝi estus bona hejmbesto ; mi diris, ke hejmbesto, alta je dudek unu futoj kaj longa je okdek kvar, estus malkonvena aĵo, kiun ni havus hejme, pro tio ke, eĉ kun la plej bonaj intencoj, kaj ne volante fari malbonon, ĝi povus sidiĝi sur la domon, kaj premplatigi ĝin, ĉar iu ajn povas vidi en ĝia rigardo, ke ĝi estas senatenta.

Tamen ŝi estis decidinta havi tiun monstron, kaj ŝi ne povis rezigni tion. Ŝi pensis ke ni povus ekfari laktejon danke al ĝi, kaj ŝi volis, ke mi helpu al la melkado ; sed mi malkonsentis ; tio estis tro riska. La sekso ne estis la ĝusta, kaj ni ne havis ŝtupetaron, ĉiuokaze. Poste ŝi volis rajdi ĝin, kaj kontempli la pejzaĝon. Tri- aŭ kvardek futoj de ĝia vosto estis treniĝanta sur la grundo, kvazaŭ falinta arbo, kaj ŝi pensis ke ŝi povas grimpi sur ĝi, sed malpravante ; kiam ŝi aliris la krutan deklivon, ĝi estis tro glita, kaj ŝi falis malsupren, kaj ŝi dolorigus sin, sen mia helpo.

Ĉu ŝi kontentiĝis nun ? Ne. Nenio iam ajn kontentigas ŝin, krom demonstro ; ne elprovitaj teorioj ne taŭgas al ŝi, kaj ŝi forĵetas ilin. Tio estas la bona pensmaniero, mi koncedas ; ĝi logas min ; mi sentas ĝian influon ; se mi plue kunestus kun ŝi, mi pensas, ke mi mem adoptus ĝin. Nu, ŝi ankoraŭ havis teorion pri tiu koloso : ŝi pensis, ke se ni povus ĝin malsovaĝigi kaj estigi amikema, ni povus starigi ĝin en la rivero, kaj ĝin uzi kiel ponton. Ĝi montris, ke ĝi jam estis sufiĉe plene dresita -almenaŭ koncerne ŝin- sekve ŝi elprovis sian teorion, sed ĝi malsukcesis : ĉiufoje ŝi estis ĝuste metinta ĝin en la rivero, kaj iris la bordon por transiri sur ĝi, ĝi eliris kaj sekvis ŝin kiel hejma monto. Same kiel la aliaj betoj. Ĉiuj faras tion.

VENDREDON.- Mardon, merkredon, ĵaŭdon, kaj hodiaŭ : ĉiujn ne vidante lin. Longa tempo sola ; nu, pli bone esti sola ol malbonvena.

Mi DEVIS havi kunularon -mi estis kreita por tio, mi pensas- do mi amikiĝis kun la bestoj. Ili estas simple ĉarmaj, kaj ili havas la plej bonkorajn trajtojn kaj la plej ĝentilajn manierojn ; ili neniam ŝajnas malbonhumoraj, ili neniam lasas vin senti ke vi entrudiĝas, ili ridetas al vi, kaj movas la voston, se ili havas unu, kaj ili estas ĉiam pretaj por kapriolado aŭ promeno, aŭ io ajn, kion vi proponas. Mi pensas ke ili estas perfektaj ĝentlemanoj. Ĉiujn ĉi tagojn ni pasigis tiel bonajn momentojn, kaj mi ne sentis min sola iam ajn. Sola ! Ne, mi devas diri ne. Kial, ĉiam estas svarmo de ili ĉirkaŭe -tiom, kiom kvar aŭ kvin akrojn- vi ne povas kalkuli ilin ; kaj kiam vi staras sur roko en la mezo, kaj rigardadas super la fela vastaĵo, ĝi estas tiel strekita kaj ŝprucigita kaj gaja pro koloroj, kaj petola brilo, kaj sun-ekbrilo, kaj tiel ondigita per strioj, ke vi povus pensi, ke ĝi estas lago, nur ke vi scias, ke ĝi ne estas tio ; kaj estas ŝtormoj de societemaj birdoj, uraganoj de zumantaj flugiloj ; kaj kiam la suno frapas tiun pluman agitadon, vi havas ekflamiĝon de ĉiuj penseblaj koloroj, sufiĉe por perdi la okulojn.

Ni faris longajn ekskursojn, kaj mi vidis multon de la mondo ; preskaŭ la tuton, mi pensas ; kaj tiel mi estas la unua vojaĝanto, kaj la sola. La marŝo estas impresa vido -estas nenio simila ie ajn. Por esti komforte mi rajdas tigron aŭ leopardon, pro tio ke ili estas molaj kaj havas rondan dorson, kiu konvenas al mi, kaj ĉar ili estas tiel beletaj bestoj ; sed por longa distanco aŭ pejzaĝo, mi rajdas la elefanton. Ĝi suprenigas min per sia rostro, sed mi povas malsupreniĝi mem ; kiam ni haltas por kampado, ĝi sidiĝas, kaj mi malsupren glitiras sur ĝia postaĵo.

La birdoj kaj la bestoj estas ĉiuj amikaj unu la alian, kaj ne kverelas pri io ajn. Ĉiuj parolas, kaj ĉiuj alparolas min, sed estas probable fremda lingvo, ĉar mi ne komprenas eĉ unu vorton, kiun ili diras ; dum ili ofte komprenas min, kiam mi alparolas ilin, ĉefe la hundo kaj la elefanto. Tio hontigas min. Tio montras, ke ili estas pli inteligentaj ol mi, dum mi volas esti la ĉefa Eksperimento mem -kaj mi intencas esti tio, cetere.

Mi estas lerninta kelkajn aferojn, kaj mi estas klera, nun, sed mi ne estis tia komence. Komence mi estis senscia. Komence mi ofendiĝadis, ĉar malgraŭ ĉiuj miaj observadoj, mi neniam estis sufiĉe inteligenta por ĉeesti, kiam la akvo supreniras la deklivo ; sed nun tio ne ĝenas al mi. Mi eksperimentis kaj eksperimentadis, ĝis nun mi scias, ke ĝi neniam suprenfluas, krom en mallumo. Mi scias ke ĝi faras tion en mallumo, ĉar la marĉeto neniam sekiĝas, kio okazus, kompreneble, se la akvo ne revenus nokte. Pli bone pruvi aferojn per reala eksperimentado ; tiam vi SCIAS ; dum se vi dependas de divenado, de hipotezo kaj de konjekto, vi neniam kleriĝas.

Iujn aferojn vi NE POVAS eltrovi ; sed vi neniam scios ke vi ne povas per divenado kaj hipotezo : ne, vi devas esti pacienca kaj eksperimentadi, ĝis vi eltrovos, ke vi ne povas eltrovi. Kaj estas delice tiel fari, tio igas la mondon tiel interesa. Se ne estus io eltrovota, tio estus enuiga. Eĉ provi eltrovi kaj ne eltrovi, estas same interesa kiel provi eltrovi kaj eltrovi, kaj eble plie. La sekreto de la akvo estis trezoro, ĝis mi KOMPRENIS ĝin ; tiam la ekscito foriris, kaj mi agnoskis senton de perdo.

Eksperimente, mi scias ke la ligno naĝas, kaj sekaj folioj, kaj plumoj, kaj multaj aliaj aĵoj ; sekve, per ĉiuj ĉi akumulitaj pruvoj, vi scias ke roko ja naĝos ; sed vi devas konsenti simple esti scianta ĝin, ĉar esta nenia maniero pruvi ĝin -ĝis nun. Sed mi trovos rimedon -tiam TIU ekscito foriros. Tiaj aferoj malĝojigas min ; ĉar baldaŭ, kiam mi estos eltrovinta ĉion, ne plu estos ekscitoj, kaj mi ja ŝategas ekscitojn ! La alian nokton, mi ne povis dormi pro pensado pri ĝi.

Komence mi ne povis kompreni, por kio mi estis kreita, sed nun mi pensas, ke estas por ke mi elserĉu la sekretojn de tiu mirinda mondo, kaj ke mi estu feliĉa, kaj danku la Doninton, por esti elpensinte ĝin. Mi pensas, ke estas ankoraŭ multaj aferoj lernotaj -mi tiel esperas ; kaj se oni ŝparas kaj ne tro rapidas, mi pensas ke ili daŭros dum semajnoj kaj semajnoj. Mi tiel esperas. Kiam vi suprenĵetas plumon, ĝi forŝvebas en la aero, kaj eliras el la vido ; poste vi suprenĵetas terbulon, kaj ĝi ne. Ĝi malsupreniras, ĉiufoje. Mi ĝin provis kaj provis, ĉiam estas tiel. Mi demandas min pro kio ? Kompreneble, ĝi NE malsupreniras, sed kial ĝi ŜAJNAS fari tiel ? Mi supozas ke tio estas optika iluzio. Mi celas diri, ke unu el ili estas tia. Mi ne scias kiun. Eble la plumo, eble la terbulo ; mi ne povas pruvi, kiu el ili, mi nur povas demonstri, ke unu el ili estas falsaĵo, kaj lasi homojn elekti.

Per observado mi scias, ke la steloj ne daŭros. Mi vidis iujn el la plej bonaj fandiĝi, kaj malsupren kuri de la ĉielo. Se unu povas fandiĝi, ĉiuj povas fandiĝi ; se ĉiuj povas fandiĝi, ĉiuj povas fandiĝi samnokte. Tiu ĉi malĝojo alvenos -mi ĝin scias. Mi intencas maldormi ĉiujn noktojn, kaj ilin rigardadi tiom longe, kiom mi povas maldormi ; kaj mi gravuros tiujn trembrilantajn kampojn en mian memoron, tiel ke baldaŭ, kiam ili estos forprenitaj, mi povos, per mia imago, restarigi tiujn belajn miriadojn en la nigran ĉielon, refajrerigi ilin, kaj ilin duobligi per larma nebulo.

Post la Falo

Kiam mi retrorigardas, la Ĝardeno estas revo por mi. Ĝi estis bela, supere bela, rave bela ; kaj nun ĝi estas perdita, kaj mi ne plu vidos ĝin.

La Ĝardeno estas perdita, sed mi LIN trovis, kaj mi estas feliĉa. Li amas min kiel eble plej bone ; mi amas lin per la tuta forto de mia pasia naturo, kaj tiu ĉi, mi pensas, apartenas propre al mia junaĝo kaj mia sekso. Se mi demandas min, kial mi amas lin, mi trovas ke mi ne scias, kaj mi ne vere multe zorgas scii ; sekve mi supozas ke ĉi-tia amo ne rezultas de rezonado kaj statistikoj, kiel la amo por aliaj reptilioj kaj bestoj. Mi pensas ke ĝi devas esti tia. Mi amas iujn birdojn pro ilia kanto ; sed mi ne amas Adamon pro lia kanto -ne, ne estas tio ; ju pli li kantas, des pli mi ne paciĝas kun ĝi. Tamen mi demandas ke li kantu, ĉar mi deziras, ke mi lernu ŝati ĉion, kio interesas lin. Mi certas, ke mi povas lerni, ĉar komence mi ne povis elteni ĝin, sed nun mi povas. Ĝi acidigas lakton, sed ne gravas ; mi povas alkutimiĝi al tia lakto.

Ne pro lia inteligento, mi amas lin -ne, ne estas tio. Li ne kulpas por sia inteligento, kiel ĝi estas, ĉar li ne kreis ĝin mem ; li estas tiel, kiel Dio lin kreis, kaj tio sufiĉas. Estis saĝa intenco en ĝi, TION mi scias. Kun tempo ĝi disvolviĝos, kvankam mi pensas ke tio ne okazos subite ; krome ne urĝas ; li estas sufiĉe bona tiel, kiel li estas.

Ne pro liaj graciaj kaj komplezaj manieroj, kaj lia delikateco mi amas lin. Ne, li havas mankojn tiurilate, sed li estas sufiĉe bona simple tiel, kaj li pliboniĝas.

Ne pro lia industriemo mi amas lin -ne, ne estas tio. Mi pensas ke li enhavas ĝin en si, kaj mi ne scias kial li kaŝas ĝin de mi. Tio estas mia ununura doloro. Alie, li estas senartifika kaj malfermita kun mi, nun. Mi certas, ke li kaŝas nenion de mi, krom tion. Mi afliktiĝas, ke li devas havi sekreton por mi, kaj iafoje, pripensi tion fuŝas mian dormon, sed mi forpelos ĝin el mia penso ; ĝi ne ĝenos mian feliĉon, kiu estas alie plenplena.

Ne pro lia klereco mi amas lin -ne, ne estas tio. Li estas memlerninto, kaj li vere scias multajn aferojn, sed ili ne estas tiaj.

Ne pro lia kavalireco mi amas lin -ne, ne estas tio. Li denuncis min, sed mi ne kulpigas lin ; tio estas seksa apartaĵo, mi pensas, kaj li ne kreis sian sekson. Kompreneble mi ne estus denuncita lin, mi estus pereinta unue ; sed tio estas seksa apartaĵo ankaŭ, kaj mi ne arogas tion al mi, ĉar mi ne kreis mian sekson.

Do kial mi amas lin ? NUR ĈAR LI ESTAS VIRA, mi supozas.

Funde de li, li estas bona, kaj mi amas lin pro tio, sed mi povus ami lin sen tio. Se li batus kaj fitraktus min, mi daŭre amus lin. Mi tion scias. Temas pri sekso, mi supozas.

Li estas forta kaj belaspekta, kaj mi amas lin pro tio, kaj mi admiras lin, kaj fieras pri li, sed mi povus ami lin sen tiuj kvalitoj. Se li estus nebela, mi amus lin ; se li estus ruinulo, mi amus lin ; kaj mi laborus, kaj laboradus por li, kaj mi preĝus por li, mi vartus lin ĉe lia litflanko ĝis mia morto.

Jes mi pensas ke mi amas lin, nur pro tio ke li estas MIA kaj VIRA. Ne estas alia kialo, mi supozas. Kaj tiel mi pensas, kiel mi diris unue : tia amo ne rezultas de rezonado kaj statistikoj. Ĝi nur VENAS -neniu scias de kie- kaj ĝi ne povas klariĝi. Kaj ne bezonas ĝin.

Tion mi pensas. Sed mi estas nur knabino, la unua esplorinta tiun aferon, kaj eblas ke, rezulte de mia senscio kaj sensperto, mi ne bone komprenis ĝin.

Kvardek jarojn poste

Mi preĝas, mi sopiras, por ke ni forpasu el tiu vivo kune -sopirado kiu neniam forpereos de sur la tero, sed kiu enlokiĝos en la koro de ĉiu amanta edzino, ĝis tempofino ; kaj ĝi estos nomita per mia nomo.

Sed se unu el ni devas forpasi unue, mi preĝos, por ke mi estu tiu ĉi ; ĉar li estas forta, mi estas malforta, mi ne tiom necesas al li, kiom li al mi -vivo sen li ne estus vivo, ĉu mi eltenus ĝin ? Tiu ĉi preĝo estas ankaŭ senmorta, kaj ne ĉesos esti oferdonata, dum mia raso daŭros. Mi estas la unua edzino, kaj en la lasta edzino mi revivos.

Ĉe la tombo de Eva

ADAMO : Kie ajn ŝi estis, TIE estis Edeno.

traduko far Phil (Fil)
korektoj far Vinko

Mark Twain (Vikipedio)

Mark Twain : La aventuroj de Tom Sawyer, ĉapitro 2

Kaiser — 2023-11-27T10:14:46Z

Mark Twain
La aventuroj de Tom Sawyer

Ĉapitro 02

La sabata mateno venis kaj la tuta somera mondo estis radiante hela kaj freŝa kaj plenplena de vivo. Estis kanto en ĉiu koro, kaj kies koro estis juna, ties lipoj eligis muzikon. Jen jubilo sur ĉiu vizaĝo kaj printempo en ĉiu paŝo. La robinioj plene floris kaj la odoro de la floroj plenigis la aeron. Monteto Kardifo, kiu leviĝis je la alia flanko de la vilaĝo, estis verde prikreskata kaj troviĝis sufiĉe malproksime por aspekti kiel lando dolĉa, revema, paca kaj invitema.

Tom kun kalkfarbsitelo aperis sur la trotuaro kun longstanga farbista peniko. Li rigardis la latbarilon kaj lia tuta gajeco forlasis lin ; profunda melankolio metis sin sur lian animon. Dudek kvin metroj da trotuarbarilo, pli ol du kaj duonon da metroj alta. La vivo ŝajnis senvalora kaj la ekzisto ŝarĝo. Ĝemante li trempis sian penikon en la farbon kaj strie movis la penikon laŭ la plej alta tabulo de la barilo, li ripetis la agon, faris ĝin ankoraŭfoje, komparis la malgrandan farbostrion kun la vasta iranta kontinento de la ankoraŭ ne farbita barilo kaj sidiĝis senkuraĝigite sur arbobenkon. Jim venis saltante kun ladositelo el la ĝardena pordego kaj kantis Buffalo Gals. Alporti la akvon de la vilaĝputo estis por Tom ĉiam tre malamata laboro, ĝis nun, sed en tiu ĉi momento tio tiel ne ŝajnis al li. Li memoris pri tio, ke tie estis societo ĉe la puto. Blankuloj, mulatoj, negroknaboj kaj knabinoj, ili ĉiuj ĉiam atendis esti en la vico, ili ripozis, interŝanĝe komercis ludilojn, kverelis, batalis, unuiĝis kontraŭ la alia kaj petoladis. Kaj kvankam la pump-ilo distancis eĉ ne je cent kaj kvindek metroj, Jim neniam revenis kun sitelo pli frue ol post horo, kaj eĉ tiam kutime iu devis revenigi lin. Tom diris : „Aŭskultu, Jim, mi iros anstataŭ vi kaj alportos la akvon, se vi iomete farbos por mi.“

Jim kapneis kaj diris : „Ne, mi ne povas, mastro Tom. La maljuna damo diris, ke mi iru kaj prenu akvon kaj ne haltu por fari stultaĵojn kun iu ajn. Ŝi diris, ke ŝi suspektas, ke mastro Tom persvados min farbi, do tial ŝi diris, ke mi iru tiukaze plu kaj okupiĝu pri l' afero propra, ŝi opiniis ankaŭ, ke ŝi observos la farbadon.“

„Ha, ne zorgu, estas egale, kion ŝi diris, Jim. Jen la maniero, kiel ŝi ĉiam parolas. Donu la sitelon al mi, mi ne forestos pli longe ol dum minuto. Tion ŝi rimarkos neniam.“

„Ho, mi ne kuraĝas, mastro Tom. La maljuna damo deŝiros mian kapon. Efektive, ŝi faros.“

„Ŝi, ĉu ? Ŝi neniam batas iun – ŝi frapetas nur iom per la fingroĉapeleto la kapon – kaj kiun tio ĝenu ? Tion mi volus scii.“ Ŝi ja parolas terure, sed paroloj ne vundas. Almenaŭ tiom longe, ĝis kiam ŝi ekploros, Jim. Mi donos al vi vitroglobeton, el blanka vitro.“

Jim komencis ekŝanceliĝi.

„Blanka vitro, Jim ! Krome estas luksa globeto.“

„Dio mia, tio estas ja grandioza globeto, Tom. Sed aŭdu, mi terure timas la maljunan damon...“

„Kaj krome, se vi volas, mi montros al vi mian vunditan piedfingron.“

Jim estis nur homo, kaj tial tiu tento estis tro por li. Li demetis sian sitelon, prenis la blankan vitroglobeton kaj kliniĝis kun granda intereso al la piedfingro, dum Tom malvolvis la bandaĝon. Sed en la sekva momento li fuĝis kun sia sitelo kaj doloranta postaĵo sur la strato malproksimen. Tom farbis la barilon kun sindediĉo, kaj onklino Polly retiriĝis de la kampo kun pantoflo enmane kaj triumfantaj okuloj.

Sed la energio de Tom ne longe konserviĝis. Li komencis pensi pri la plezuro, kiun li planis por tiu tago, kaj liaj afliktoj multobliĝis. Baldaŭ la knaboj, kiuj havas liberan tempon, preterkuros al ĉiuj specoj de mirindaj ekspedicioj kaj ili superŝutos mondon da moko sur lin, ĉar li devas labori – jam nur la penso pri tio bruladis en li kiel fajro. Li elfosis sian surteran posedon el la poŝoj kaj ekzamenis ĝin – tie estis eroj de ludiloj, vitroglobetoj kaj fatrasaĵoj. Tio sufiĉis por fari interŝanĝon kontraŭ alia laboro, sed ne estis duono de tiom, kiom necesus por elaĉeti sin almenaŭ dum tridek minutoj de ĉiu laboro. Tial li remetis siajn limigitajn rimed-ojn en la poŝojn kaj rezignis pri la ideo dungi la knabojn. En tiu morna kaj senespera momento li ekhavis neatenditan inspiron ! Estis ne malpli ol eksterordinara, glora inspiro.

Li levis sian penikon kaj trankvile iris eklabori. Ben Rogers baldaŭ aperis – el ĉiuj knaboj li estis ĝuste tiu, kies ridindig-on li timis plej multe. Ben moviĝis kiel saltetanto kaj saltanto – jen sufiĉe da pruvo, ke lia koro estas gaja kaj liaj atendoj grandaj. Li manĝis pomon kaj dum longaj intervaloj eligis longan, melodian hupadon sekvatan de bassona din-don-don, din-don-don, ĉar li enkorpigis vaporŝipon kun radoj. Kiam li proksimiĝis, li malrapidigis la veturon, mov-iĝis al la mezo de la strato, kliniĝis forte al tribordo kaj turn-iĝante trotuaren tre peze moviĝis kun konsiderinda pompo kaj bruo – ĉar ĉimomente li estis la vaporŝipo „Big Missouri“ kun naŭfuta mergiĝa profundo. Li estis samtempe kombino el vaporŝipo, ŝipestro kaj maŝinsonoriloj, tial li devis imagi sin staranta sur sia propra supra ferdeko, donanta komandojn kaj plenumanta ilin.

„Stopu, Siro ! Tin-lin-lin !“ La ŝipo preskaŭ tute haltis kaj li proksimiĝis iom post iom al la trotuaro.

„Ŝipon duonforte malantaŭen ! Tin- lin-lin !“ Li etendis siajn brakojn kaj rigide premis ilin apud si malsupren.

„Tribordrado malantaŭen ! Tin-lin-lin ! Tŝu-tŝ-tŝu-tŝu !“ Lia dekstra brako dum tio priskribis imponajn cirklojn, ĉar ĝi prezentis vaporŝipradon, kiu estis dek du metrojn granda.

„Baborde malantaŭen ! Tin-lin-lin ! Tŝou-tŝ-tŝou-tŝou !“ La maldekstra brako komencis cirkli.

„Stopu triborde ! Tin-lin-lin ! Stopu baborde ! Triborde antaŭen ! Stopu ! Eksteran radon lante antaŭen ! Tin-lin-lin ! Tŝoŭ, tŝoŭ, tŝoŭ ! Antaŭŝnuron eligu ! Vigle, ek ! Ŝnuron eksteren ! Kial vi pigras ? Ŝnurligu la bolardon ! Ŝtupareton tenu preta ! Maŝinojn stopu, Siro ! Tin-lin-lin ! Ŝt ! Ŝt ! Ŝt !“ (vaporkrana testo).

Tom farbis la barilon plu – li tute ne atentis la vaporŝipon. Ben gapis dum momento kaj poste diris : „Hoho ! Vi estas en embaraso, en kaĉo, ĉu ?“

Neniu respondo. Tom kontrolis sian lastan penikstrion per la kritikaj okuloj de artisto, poste li ankoraŭfoje iom viŝadis per la peniko trans ĝin kaj rigardis la rezulton kiel antaŭe. Ben starigis sin apud li. La pomo plenigis la buŝon de Tom per salivo sed li restis ĉe sia laboro. Ben diris : „Saluton, maljuna knabo, vi devas labori, ĉu ?“

Tom subite turniĝis kaj diris : „Ha, estas vi, Ben ! Mi tute ne rimarkis vin.“

„Notu, mi iros naĝi. Mi. Ĉu vi ne pensas, ke vi volus kuniri ? Sed, kompreneble, vi prefere laboras ĉu ? Kompreneble vi volus.“

Tom rigardis la knabon dum certa tempo kaj diris : „Pri kiu laboro vi parolas ?“

„Kial ? Ĉu tio ne estas laboro ?“

Tom denove ekfarbis kaj diris indiferente : „Eble jes, eble ne. Ĉion, kion mi scias, estas, ke ĝi estas la ĝusta por Tom Sawyer.“

„He, vi ja eble ne eĉ opinias, ke vi ŝatas tion ?“

La peniko moviĝadis plu.

„Ĉu mi ŝatas ? En ordo, mi ne komprenas, kial mi ne ŝatu ĝin. Ĉu knabo havas bonŝancon farbi barilon ĉiutage ?“

Tio metis la aferon en novan lumon. Ben finis prironĝi sian pomon. Tom svingis sian penikon artplene antaŭen kaj malantaŭen – tiam li retroiris paŝon por kontroli la efikon – aldonis tuŝplenon tie kaj tie – kritike rigardis la efekton denove – kaj Ben observis ĉiun movon kaj pli kaj pli interesiĝis pri la farbado, pli kaj pli fascinite. Subite li diris : „He, Tom, lasu iom farbi min.“

Tom konsideris la demandon, konsentonte, sed ankoraŭ ŝanĝis la opinion.

„Ne, tute ne, mi pensas, ke tio ne eblas, Ben. Sciu, ke onjo Polly estas tre skrupulema pri la barilo, des pli ĉi tie ĉe la strato, komprenu. Se ĝi estus la malantaŭa barilo, tiukaze tio ne estus problemo, ankaŭ ne por ŝi. Jes ja, ŝi estas terure skrupulema pri tiu ĉi barilo ; necesas farbi ĝin tre atenteme. Mi supozas ke inter mil knaboj, eble eĉ inter du mil, ne estas unu knabo, kiu kapablus tion fari tiel, kiel necesas.“

„Ĉu vere ?“ Ho, permesu al mi – lasu min provi, nur iomete. Mi permesus al vi, se mi estus vi, Tom.“

„Ben, volonte mi farus, fidu min, sed onjo Polly – ankaŭ Jim ja volis farbi, sed ŝi ne permesis. Sid volis farbi, sed ankaŭ al tiu ŝi ne permesis. Ĉu vi nun povas imagi, en kia embaraso mi estas ? Se vi nun farbus la barilon, kaj io misokazus...“

„Stultaĵo ! Mi ja estos atentema ! Do, lasu min provi ĝin. Mi eĉ donos al vi mian pomkernon.“

„Nu, en ordo, jen … Sed ne, Ben, prefere ne. Mi ja tiom timas...“

„Mi donos al vi la tutan pomon !“

Tom transdonis la penikon, kun kontraŭstaremo sur la vizaĝo, kaj kun kontentiĝo en la koro. Kaj dum la iama vaporŝipo „Big Missouri“ laboris kaj ŝvitis en la suno, sidis la retiriĝinta artisto sur ligna barelo en la ombro proksime, svingetis la gambojn antaŭen kaj malantaŭen, plenbuŝe manĝis sian pomon kaj planis la buĉadon de pliaj senkulpaj viktimoj. Ne mankis kandidatoj ; knaboj aperadis post mallongaj momentoj ; ili venis por pike moki, sed restis por farbi. Kiam la fortoj de Ben elĉerpiĝis, Tom komerce vendis la sekvan bonŝancon al Billy Fisher por ties ankoraŭ bone konservata kajto. Kaj kiam Billy finis la farbadon, aĉetis Johnny Miller la bonŝancon por morta rato kun la ŝnuro, per kiu ĝi svingeblis – kaj tiel plu kaj tiel plu, horon post horo. Kaj kiam venis la mezo de la posttagmezo, Tom, kiu matene ankoraŭ estis povrulo, kvazaŭ diboĉis en riĉo. Krom la aĵoj jam menciitaj, li havis dek du vitroglobetojn, pecon de buŝharpo, eron de blua boteloglaso por trarigardo, bobenokanonon, ŝlosilon ne adapteblan al iu ajn seruro, kreteron, la vitroŝtopilon de karafo, stanan soldaton, paron da ranidoj, ses petardojn, unuokulan kateton, latunan pordopomelon, hundokolbendon sen hundo, la tenilon de tranĉilo, kvar pecojn da oranĝoŝelo kaj kadukan fenestrokradon.

Dum la tuta tempo li pasigis agrablan, bonan tempon sen fari ion, eĉ kun multnombra societo – kaj la barilo surhavis tri tavolojn da farbo ! Se la farbo ne estus foruzita, li estus bankrotiginta ĉiun knabon en la vilaĝo.

Tom trovis, ke la mondo tamen ne estas tiom trista, post konsidero. Sen scii ĝin, li malkovris gravan leĝon de la homa konduto – ke oni devas fari ion nur tre malfacile atingebla por veki la posedan deziron de viro aŭ de knabo. Se li estus granda kaj saĝa filozofo, kiel la verkisto de tiu ĉi libro, li tiumomente ekkomprenus, ke laboro estas tio, kio estas devigita al homo, kaj ludo tio, kion oni ne devigas al iu. Kaj tio helpus al li kompreni, kial la produktado de artifikaj floroj aŭ la kurado en tretmuelejo estas laboroj, kaj kial kontraŭe al tio estas pura plezuro ruligi kuglon al naŭ kegloj aŭ boŭlglobon aŭ grimpi sur la Blank-Monton. En Britlando ekzistas riĉaj ĝentlemanoj, kiuj somere ĉiutage veturigas kvarĉevalajn pasaĝerajn kaleŝojn je distanco de dudek aŭ tridek mejloj dum regula trafiko, ĉar tiu privilegio kostas al ili konsiderindajn sumetojn da mono. Sed, se oni ofertus al ili salajrojn por tiu servo, tio transformigus tion en laboron kaj ili rezignus pri tio.

La knabo pripensis dum certa tempo la renversigan ŝanĝon, kiu okazis je liaj cirkonstancoj en la mondo kaj poste survojiĝis al la komandocentralo por raporti.

tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser

kontrolis Vladimir Türk

AĈETEBLA LIBRO

DE LA KLUBO KARAPACO

Mark Twain

La aventuroj de Tom Sawyer

La romanon tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser laŭ la originalo "The adventures of Tom Sawyer", jen la tradukversio de februaro 1923, lingve kontrolis Vladimir Türk

paperlibro

ISBN 9783743127739

Bookshop BoD

amazon

prezo : 14,95 €

E-book

prezo : 4,99 €

Enhavo de la romano

La knabo Tom Sawyer, kiu kiel orfo vivas kun sia duon-frato Sid kaj Marinjo ĉe sia onklino Polly, travivas kun Tom Sawyer kaj aliaj knaboj diversajn aventurojn en la urbeto Sankt-Peterburgo en la meza okcidento de Usono ĉe la bordo de la riverego Misisipo.

En la urbeta tombejo Tom Sawyer observas kun Huckleberry Finn hazarde iunokte murdon fare de la bastardo Indiĝeno-Joe, kiu asertas, ke la alia ĉeestinto, Muff Potter, estas la murdisto. Pro amdoloroj pri la ĉarma knabino Rebeka Thatcher Tom decidas vivi kun siaj amikoj en piratobando. Sekrete ili pasigas kelkajn tagojn sur la Jackson-insulo kaj baldaŭ la urbetanoj supozas, ke ili dronis en la riverego. Kiam Tom ekkonis tion, li instigas partopreni la aliajn piratojn je ties propra meso por mortintoj.

Poste Tom povas senŝarĝigi la bonkoran Muff Potter en procesdebato. Indiĝeno-Joe fuĝas fulmrapide el la tribunalo tra fenestro. Mallongan tempon poste Tom kaj Huck supozas la trezoron pro Indiĝeno-Joe kaj alia fripono en la kavernsistemo. Pli poste Tom kaj Becky vojeraras en tiu kavernsistemo kaj preskaŭ perdas la vivon ; tie renkontas Tom ankaŭ Indiĝeno-Joe-on, kiu fuĝas, ĉar li ne rekonas la knabon pro la eĥo. Lastfine, trovas Tom duan elirejon kaj savas sin kaj la vivon de sia amikino. Post kiam ambaŭ estas retrovitaj, oni fermas la ununure konatan enirejon kaj Indiĝeno-Joe tial mizere mortis ĉe tiu fermita trapasejo. Post kelkaj tagoj Tom kaj Huck Finn, kiuj eksciis tion, reiras en la kavernosistemon tra nekonata enirejo, ĉar ili supozas, ke tie la trezoro de la friponoj devas esti. Ili trovas la trezoron kaj estas laŭ eturba mezurilo riĉaj.

Mark Twain volas montri, kiel vivis la homoj en la urbeto Sankt-Peterburgo, kiuj ĉiuj konis sin reciproke. Por rakonti pri tio, Twain uzis proprajn spertojn kaj tiujn de aliaj. Li priskribas unuavice la infanojn, iliajn revojn kaj afliktojn, kaj kiel Tom kaj aliaj serĉis sian felichon. Li skribas ankaŭ pri la konfliktoj, kiujn tiuj infanoj havis kun la plenkreskintoj, por kiuj tiu libro laŭ la antaŭparolo unuavice estas verkita.

Pri la verkisto

Mark Twain, kies vera nomo estis Samuel Langhorne Clemens, naskiĝis en la jaro 1835 kaj mortis 75-jara en 1910. Li plenkreskiĝis ĉe la riverego Misisipo en la meza okcidento de Usono. Lia familio estis povra. Tamen li fariĝis unu el la unuaj verkistoj de Usono, kiuj sukcesis konkeri per siaj libroj ne nur la hejmlandan legantaron, sed kiuj certigis por si lokon eĉ en la mondoliteraturo.

Mark Twain havis aventurplenan vivon. En la jaro 1865 li fariĝis konduktoro de ŝipo sur la riverego Misisipo. Tie li renkontis la tipajn homojn, kiuj poste aperos en liaj plej famaj libroj. El la ŝipista vivo li ĉerpis ankaŭ sian pseŭdonomon : "mark twain", kion kriis ŝipano post mezurado per longa ŝnuro, se la akvo estas sufiĉe profunda por la navigado.

Ekde la komenco de la sesdekaj jaroj de la 18-a jarcento Mark Twain laboris kiel ĵurnalisto, kaj tiam komenciĝis ankaŭ lia verkista kariero. Grandan sukceson alportis por li la romano „La aventuroj de Tom Sawyer“, kiun oni publikis en la jaro 1876. Post ok jaroj li eldonis ankaŭ la daŭrigon de tiu tre sukcesa verko sub la titolo : „The adventures of Huckleberry Finn“. Tiuj du romanoj estas ne nur la plej elstaraj kreaĵoj de la usona literaturo pri infanoj. Junuloj kaj plenkreskuloj en la tuta mondo legas la ĉefverkojn ankoraŭ nun kun entuziasmo. La Hungara Esperanto Asocio (HEA) eldonis altkvalitajn bildorakontojn de la du menciitaj romanoj.

Ĉar Mark Twain kiel ĵurnalisto kaj verkisto pli kaj pli li sukcesis vivi de sia verkado, li vojaĝis por prelegoj kaj kiel vojaĝa raportisto tra Usono kaj Eŭropo. Li estis famulo jam tiam, kiam li ankoraŭ vivis, sed lia famo post lia morto tutmonde kreskis eĉ pli. Tial oni nomas lin nun klasikulo de la usona literaturo.

***

Mark Twain : La aventuroj de Tom Sawyer

Kaiser — 2023-11-27T10:07:26Z

AĈETEBLA LIBRO
DE LA KLUBO KARAPACO

Mark Twain

La aventuroj de Tom Sawyer

La romanon tradukis Dorothea kaj

Hans-Georg Kaiser laŭ la originalo

"The adventures of Tom Sawyer",

jen tradukversio de februaro 1923,

lingve kontrolis Vladimir Türk

paperlibro

ISBN 9783743127739

Bookshop BoD

amazon

prezo : 14,95 €

E-book

prezo : 4,99 €

Enhavo de la romano

Pri la verkisto

***

Kurzens : Mi rapidas tra la vivo...

Kaiser — 2023-11-19T12:39:17Z

Nikolao Kurzens
MI RAPIDAS TRA LA VIVO

Mi rapidas tra la vivo, mi ne haltas dum la iro –
ja nenio plu min tenas, ne katenas min sopiro.
Sub la flekse ŝova ŝuo de fokstrote pulsa ĝuo
fordegelu miaj tagoj en ebrio kaj delir'.

Haku gaje la minutojn ĝesa ritmo bruttambura
horojn portu for al foroj violona fajfo kura,
en murmuro monotona de la voĉo saksofona
pasu mia viv' kaj ĉesu – sen postlas' de iu spur'.

1933

Kurzens : Forgesi...

Kaiser — 2023-11-19T12:29:14Z

Nikolao Kurzens
FORGESI ...

Mi ŝatas aŭdi melodion
de moda tango, levi glason,
tra fum' saluti la amason
kaj trinki forgesante ĉion.

Ĉe l' vango senti ardan spiron
el lipoj, ruĝaj incendie ;
rideti laci apatie,
nek tenton senti, nek deziron.

Forgesi ĉion, tute ĉion –
min mem eĉ, kaj la tempopason ;
algapi stulte vinoglason
kaj zumi tangomelodion.

1933

detajpis Hans-Georg Kaiser
el Kurzens : Mia spektro.... poemaro)

Ret Marut kaj B.Traven

Kaiser — 2023-11-19T11:24:06Z

blogger.com

Ret Marut kaj B.Traven (rakonto-tradukoj) en blogger.com

B.Traven en www.karapaco.de

Kaiser — 2023-11-10T11:41:48Z

RUBRIKOJ
B.Traven-romanoj eldonitaj ĉe BoD

B.Traven-romanoj en www.karapaco.de

Hölderlin : La ŝercemuloj

Kaiser — 2023-11-10T09:12:44Z

HÖLDERLIN
LA ŜERCEMULOJ

Ĉiam ludas, ŝercas vi, ĉu ? Vi devas ! Ve, amikoj ! Min
tio tuŝas
enanime, ĉar tion devas fari nur desperuloj.

HÖLDERLIN
DIE SCHERZHAFTEN

Immer spielt und scherzt ihr ? Ihr müßt ! O Freunde Mir
geht dies
in die Seele, denn dies müssen Verzweifelte nur.

Bukowski : Por friponoj, monaĥinoj, oficistoj kaj vi...

Kaiser — 2023-11-08T23:06:46Z

Charles Bukowski

Por friponoj, monaĥinoj, oficistoj kaj vi...

Ni havas ĉion, kaj ni havas nenion,
kaj kelkaj viroj faras ĝin en la preĝejo
kaj kelkaj faras per tio,
ke ili disŝiras papiliojn en la mezo,
kaj kelkaj faras en Palm Springs
kun blondulinoj, kiuj havas Cadillac-animojn.
Cadillac-aŭtoj kaj papilioj,
nenio kaj ĉio,
dum la vizaĝo ŝrumpas
ĝis la lasta fibro
en kelo en Corpus Christi.
Estas io por friponoj, monaĥinoj,
oficistoj kaj vi...
io je la oka matene,
io en biblioteko,
io en rivero.
Ĉio kaj nenio.
En la buĉfabriko ĝi alvenas
je hoko laŭ la plafono,
vi ŝiras malsupren ĝin,
unu,
du,
tri
kaj tiam vi havas sur via nuko
mortan viandon, kiu valoras ducent dolarojn,
ĝiajn ostojn sur viaj ostoj –

ion vi havas, kaj nenion vi havas.
Ĉiam estas sufiĉe frue por morti,
kaj ĉiam tro malfrue. La
bovosango ŝaumante ŝprucanta en la
blanke kahelitan trogon,
diras nenion al vi, kaj ankaŭ la tombofosistoj, kiuj pasigas la tempon je la kvina matene per kafo-
trinkado kaj pokerado ĝis la frosto degelas de
la herbotigoj, ne havas ion por diri
al vi.

Ni havas ĉion kaj ni havas nenion.
Vitroduraj, eĝaj tagoj kun la neeltenebla
fetoro de riveroŝlimo, pli aĉa ol merdo ;
Ŝaktabul-tagoj kun senĝojaj movoj kaj
kontraŭmovoj kun tiom malmulte da senco pri ĉio,
ke venko estas same tiel ridinda kiel la malo ;
tagoj lantaj kiel azenoj, kiuj trabaraktas sin
elĉerpite kaj fihumure en ardanta varmego
tra strato, kie sidas kaj atendas frenezulo
inter ruĝgorĝuloj kaj birdoreĝoj, griza kaj elsuĉita
kiel muŝo en reto.

Ankaŭ estas bonaj tagoj kun vino kaj kriado, kun

pugnobataloj en stratetoj, kun inoj, kiuj
volvas brue kaj ĝemante siajn dikajn gambojn ĉirkaŭ
viajn koksojn ; tagoj, en kiuj ekbrilas

en la taŭra areno reklamŝildoj kiel diamantoj
kaj kvazaŭ krias : 'Mother Capree !' ; tagoj,
en kiuj kreskas violoj el la tero kaj diras al vi :
'Forgesu la mortajn armeojn kaj la pasintajn
amatinojn, kiuj senmonigis vin. Tagoj,
kiam infanoj diras gajajn kaj ekscelentajn frazojn, kiel sovaĝuloj, kiuj volas sendi informon per
siaj korpoj al vi, tiom longe, kiom ili ankoraŭ
estas sufiĉe vivantaj kaj viglaj por senti ion kaj
por impresi nin per io kaj por petoladi,
sen iu penso pri malpermesoj kaj salajroj en kovertoj kaj idealoj kaj posedo kaj etcerbaj konceptoj.
Tagoj, en kiuj vi povas plori en verda ĉambro de
mateno ĝis vespero post fermita pordo ; tagoj, kiam
vi povas ridi pri la bakisto, ĉar li havas tiajn
longajn gambojn ; tagoj, kiam vi gapas nur al vando...

Kaj nenio kaj nenio. La tagoj de la ĉefoj ;
malkuraĝaj figuroj kun buŝfetoro kaj grandaj
piedoj ; viroj, kiuj aspektas kiel ranoj, kiel hienoj,
kaj kiuj iras tiel, kvazaŭ neniam ekzistis ritmo,
viroj, kiuj trovas inteligenta dungi kaj elĵeti
virojn kaj kreskigi profitojn ; viroj,
kiuj posedas multekostajn edzinojn kiel
60 akrojn da terposedo truigita de borstangoj, edzinojn,
kiujn ili montras kiel ĉe parado aŭ forĉasas de
malpli fortaj ;
viroj kiuj povas murdi vin, ĉar ili estas frenezaj
kaj havas la leĝon je sia flanko,
viroj starantaj antaŭ fenestroj dek metrojn larĝaj,
kaj kiuj tamen ne vidas ion ;
viroj, kiuj per luksaj jaĥtoj povas veli ĉirkaŭ la
mondo, sen larĝigi sian horizonton eĉ nur
je milimetro ; viroj kiel limakoj, kiel angiloj,
viroj kiel vermoj en lardo kaj eĉ ne tiom impresaj...

Kaj nenio. Vi ricevas vian lastan salajron en
haveno, en fabriko, en sanatorio, en hangaro,
en spektakla foirejo, aŭ en frizosalono, aŭ
por iu alia laboro, kiun vi neniam volis havi.
Vi pagas per impoŝtŝarĝoj, per malsanoj kaj humiliĝoj,
per rompita brako kaj truoj en la kapo,
la tuta internaĵo elkrevas,
tiel, kiel ĉe malnova kuseno.

Ni havas ĉion kaj ni havas nenion.
Kelkaj dum certa tempo faras ĝin sufiĉe bone,
poste ili rezignas batali. La sukceso detruas ilin,
aŭ la naŭzo, la aĝo, nebona
nutrado, inko en la okuloj aŭ infanoj en kolegio,
nova aŭto, rompita spino pro skiado
en Svisio, nova edzino, radikala
ŝanĝo en la firmao, aŭ simple
normala foruziĝo kaj disfalo. La viro,
kiu ankoraŭ hieraŭ tramarŝis la tutan distancon aŭ
tradrinkis tri tagojn kaj noktojn en la Sego-
dentomontaro, estas jam nur io sub kovrilo aŭ
kruco aŭ ŝtono aŭ la viktimo de oportuna iluzio,
armita per biblio, per golfvalizeto aŭ teko. Kiel
rapide ili fariĝas nuloj, ĉiuj ĉi viroj,
de kiuj vi neniam atendis tion...

Tagoj kiel ĉi tiu. Kiel via tago hodiaŭ.
Eble la pluvo frapas la fenestron kaj volas
traveni al vi. Kion vi vidas hodiaŭ ? Kio ĝi
estas ? Kie vi estas ? La plej bonaj tagoj
venas foje tuj je la komenco,
foje en la mezo kaj foje nur je la fino.
La pecigitaj parceloj tie ekstere
ne estas malbonaj, bildkartoj de
preĝejoj en Eŭropo aŭ homoj en vaksfigura
kabineto, enfrostigitaj en sia tuta sterileco.
Terure, sed ne malbone.
Pensu pri la kanono en la parko, pri matenmanĝo
kun toasto kaj kafo, sufiĉe varmega, por ke vi
rimarku, ke vi havas ankoraŭ langon. Rigardu
la tri geraniojn antaŭ la fenestro, kiuj penas
aspekti ruĝaj aŭ rozkoloraj
aŭ kiel geranioj. Ne estas mirakle,
ke inoj fojefoje ploras, ne estas mirakle,
ke muloj de tempo al tempo
ne emas suprengrimpi monton. Ĉu vi estas
en hotelĉambro de Detrojto kaj serĉas cigaredon ?
Nur havi ankoraŭfoje bonan tagon, almenaŭ
aludeton de ĝi !

Flegistinoj elvenas post sia servo el la transa
konstruaĵo kaj estas sataj ĝisgorĝe, ok
flegistinoj kun diversaj nomoj kaj loĝejoj,
ili iras trans la gazonon, kelkaj pro gazeto
aŭ kakao, kelkaj deziras varman duŝon, kelkaj
viron, kelkaj apenaŭ povas pensi plu pri io.
El ĉio sufiĉe kaj ne sufiĉe. Lacaj pilgrimantoj
inter arkadoj, oranĝoj, stratkanaletoj, filikoj,
antikorpoj, malplenaj Kleenex-skatoloj.

De tempo al tempo, se la suno emas precipe graci nin,
ŝvebas facila odoro de urnoj en la aero kaj la ladeca
bruo de malnovaj batalaviadiloj, kaj kiam vi eniras
la domon kaj frotas fingron sur fenestrobreto,
vi trovas polvon, eble eĉ teron. Kaj se vi rigardas
el la fenestro, tie estas la tago, kaj se vi
estos maljuniĝinta, vi staros kaj elrigardos, vi suĉos
iom je la lango : Ah, ah...
ne, ne...eble...

Kelkaj aspektas dum tio tute naturaj,
kelkaj obscenaj. Estas ĉie
la sama afero.

tradukis Hans-Georg Kaiser,
laŭ la Carl Weissner- traduko
„Gauner, Nonnen, Beamte und du...“ ,

lingve kontrolis Franko Luin
kaj Vladimir Türk

La prozpoemo troviĝas en E-kolekto
de 50 tradukitaj senrimaj poemoj,
kiun elektis Hans-Georg Kaiser

PDF (en www.karapaco.de)